FriSepFri2020

སྤེལ་དུས་མཐའ་མ།04:00:00 PM GMT

རྩོམ་གསར།:

རིགས་རུས་ལ་དཔྱད་པ་ལས་འཕྲོས་ཏེ་བུད་མེད་ལ་སྐྱེས་དམན་ཞེས་དམན་སྒྲ་སྦྱར་བ་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་པར་བསྟན་པ།

༄༅།། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནས་རིགས་དང་རུས་ཀྱི་སྐབས་བཤད་པ་ཧ་ཅང་མང་བ་མ་ཚད། ཁ་རྩང་དེ་རིང་ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་བཤད་པའི་གཏམ་འབབ་རྡོ་འགྲིམ་འགྲིམ་བྱེད་པའི་སྐབས་འདིར་ཁུངས་བཙུན་གྱི་གཞུང་གང་ལས་" རིགས"ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟར་བཤད་ཡོད་པ་ཤེས་དགོས་པ་གལ་གནད་ཇི་ལྟར་མི་ཆེ་ཨང་།

དང་པོ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ནས་རིགས་དང་རུས་བཤད་པར།

རིགས་རུས་མི་གཙོ་སྒྲུབ་པ་གཙོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ངའི་ཆོས་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ལ་རིགས་དང་རུས་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པ་དེས་རིགས་རུས་ཁྱད་འབྱེད་མི་དགོས་པ་བསྟན་པ་མ་ཚད། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་སྒོམ་ཡུལ་ལའང་རིགས་རུས་དང་སྤྲང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པ་གཅིག་མཚུངས་སུ་གསུངས་སོ། འོ་ན་སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་རིགས་ཆེན་པོ་རྒྱལ་པོའི་རིགས་ལ་འཁྲུངས་དགོས་དོན་གང་ཡིན་སྙམ་ན། སངས་རྒྱས་ནི་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ལ་དབང་ཆེན་པོ་རྒྱལ་པོའི་བུ་རུ་སྐྱེས་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་འགྱུར་བ་གཟིགས་ནས་དང་། མ་ཚད་བཙུན་པ་སྟེ་བྱ་སྤྱོད་ངན་པ་ལ་རྩི་བའི་རིགས་ལ་རང་ཉིད་མི་ཞུགས་ཤིང་རྒྱལ་རིགས་དང་བྲང་ཟེ་གཉིས་ཀྱིས་ནང་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་རིགས་བཙུན་པ་ཡིན་པ་གཟིགས་ནས་དེར་འཁྲུངས་སོ། ཇི་སྐད་དུ། ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། རྒྱལ་བ་རྣམས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་པ་སྟོན་པའི་ཚེ་རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེ་རིགས་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་འཁྲུངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཛད་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་ལས་རིགས་གཉིས་པོ་གང་བཙུན་པ་བྱེད་པ་དེར་འཁྲུངས་པ་མཛད་པས་ཅེས་གསུངས་སོ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། རིགས་དང་རུས་དང་ཆོ་འབྲང་དང་ཞེས་གསུངས་པའི་རིགས་ནི་རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེ་རིགས་ཏེ་འཚོ་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་འབྱེད་པའི་རིགས་ལ་གོ་བས་འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་བཤད་པའི་རིགས་སོགས་དང་རིགས་ཁྱད་གཅིག་ཡིན། དེ་ལྟར་ན། ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་གང་རེད་ཅེས་འདྲི་བའི་ལན་དུ་རྒྱལ་པོའི་"རིགས"རེད་ཅེས་ལན་འདེབས་པ་དང་། ཡང་"རུས་"གང་རེད་འདྲི་བའི་ལན་དུ་ཤཱཀྱའི་ཡིན་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི་ལུང་རིགས་གཉེན་དུ་བསྟེན་པ་ཡིན་པའི་འགལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད། མངོན་སུམ་དུ་བདེན་པ་ངོ་སྤྲོད་པ་ཚན་རིག་པས་ཀྱང་ཕ་མའི་རིགས་རྫས་སམ་ DNA དེ་ཡང་ནང་གསེས་ལ་ཤ་ཁྲག་དང་རུས་པ་གྲུབ་བྱེད་སོ་སོ་ནས་ཡོད་པ་འགྲེལ་བཤད་སོགས་བཤད་པའི་མཐར་ཕ་ནས་རྒྱུད་པ་ལ་རུས་པ་དང་མ་ནས་ནི་ཤ་ཁྲག་གི་ཉེར་རྒྱུ་ལྟ་བུ་གསུངས་པ་དང་། ཕ་ཡི་ཁུ་བ་ནི་ཕྲུ་གུའི་ལུས་ཚུགས་བསྲང་བ་བྱེད་པའི་ "རུས "པ་གྲུབ་བྱེད་གཙོ་བོ་དང་མ་ཡི་ཁྲག་དམར་ནི་ཕྲུ་གྲུའི་ཤ་ཁྲག་གྲུབ་བྱེད་གཙོ་བོ་ཡིན་འདུག་པས་རུས་རྒྱུད་ཟེར་བ་ནི་ལུས་ཚུགས་བསྲང་བ་བྱེད་པའི་ "རུས" པ་དང་འདྲེས་ནས་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་" རུས" ་གང་རེད་ཅེས་པའི་ལན་ལ་གོོ་ཏ་མའམ་ཤཱཀྱའི་"རུས"རེད་ཅེས་བཤད་པ་ནི་ཧ་ཅང་འཐད་པ་སེམས། དེ་ཡང་རྒན་རིན་པོ་ཆེ་ཡ་བསོད་མཆོག་གི་མཛད་པའི་རྣམ་ཐར་དད་གསུམ་པདྨོ་བཞད་པ་ལས། གང་ཟག་དེའི་" རུས་ཡིན་ན་གང་ཟག་དེའི་" རིགས་ཡིན་པའི་ཁྱབ་ཀྱང་། གང་ཟག་དེའི་"རིགས་ཡིན་ན་གང་ཟག་དེའི་"རུས་ཡིན་པའི་མ་ཁྱབ་སྟེ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་རིགས་ཡིན་ཡང་རྒྱལ་རུས་མིན་པ་བཞིན་ནོ་ཅེས་གསུངས་པ་སྐབས་བབས་བདག་སེམས་སུ་བབས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཨང་། དེའང་རྒན་རིན་པོ་ཆེས་རིགས་ནི་སྤྱི་དང་རུས་ནི་བྱེ་བྲག་གཞུང་ཁུང་ཐུབ་དཔང་དུ་བཞག་པའི་གསུང་ཅི་ལ་མིན། རྗེ་བླ་མས། རིགས་ནི་སྤྱི་དང་རུས་ནི་བྱེ་བྲག་གོ་ཞེས་གསུངས། རིགས་པས་དཔྱད་ན་གང་ཟག་དེའི་རིགས་དང་རུས་གཉིས་སུ་ཕྱེས་བའི་རིགས་རུས་འགལ་ཡང་གང་ཟག་དེའི་རིགས་དང་རུས་མི་འགལ་བ་གོང་དུ་གསལ་བ་བཞིན་ནོ།

གཉིས་པ། ཕོ་མོའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པ་བཤད་པ།

མཁས་གྲུབ་ལུང་རྟོགས་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་མཛད་པའི་ནག་རྩིས་སྣང་སྲིད་མེ་ལོང་ལས། རིགས་ཆེན་ལྔ་ནང་མ་འཚུད་པའི་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་འགའ་ཡང་མེད་ཅེས་གསུངས་པའི་རིགས་ཆེན་ལྔ་ཕྱེས་ཀྱང་གང་ཟག་སོ་སོའི་ཞལ་ནས་སྒྲ་ཐོན་སྟངས་སམ་སྐད་ཆ་བཤད་སྐབས་མཆུ་དང་མགྲིན་པ་སྐད་སོགས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེས་པ་ལས་མཆོག་དམན་གྱི་ཁྱད་པ་ཕྱེས་མེད་པས་ཕོ་མོ་རིགས་ལ་མཆོག་དམན་གྱིས་ཁྱད་པར་ཕྱེས་མེད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་ཡང་། འདུལ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ལས། ཀུན་དཀའ་དགའ་བོ་དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཆོས་འདུལ་བ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པ་འགྱུར་གསུངས་པ་དང་། མ་ཚད་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་དགེ་སློང་མ་ལ་དགེ་སློང་ཕ་ལས་མང་བ་ཁྲིམས་སུ་བཅོས་པ་སོགས་གོང་གསལ་གཞུང་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ཟུར་ལ་དམན་མཆོག་གི་ཁྱད་འབྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྣང་ཡང་དོོན་ལ་ནི་དེ་ལྟར་ག་ལ་ཡིན། བུད་མེད་རྣམས་ནི་བསམ་རྒྱུ་དྲན་རྒྱུ་མང་བ་དང་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་སྐྱེས་མྱུར་བས་རང་བཞིན་འགྱུར་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་བྱ་བ་ངན་ཞེན་རིགས་ལ་འཇུག་པར་དོགས་ནས་ཡིན་སྙམ། འོན་ཀྱང་། བསམ་རྒྱུ་དྲན་རྒྱུ་མང་བ་དང་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་སྐྱེས་སླ་བ་ནི་དོན་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམ་ན་སྐྱོན་ཆ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ལུས་ཁམས་ཀྱི་རྩལ་དང་དབང་པོའི་འཁོར་བསྐྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་རླུང་ལྟར་མྱུར་བའི་དབང་རྣོན་གྱི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡོད་པས་སོ། མིང་ཡང་ལུས་ཕྲ་མ་དང་ཡིད་འོང་མ། མཛེས་ལྡན་མ་དང་མཚམས་ལྡན་མ་སོགས་མིང་གིས་ཀྱང་ཆེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པ་བསྟན་ཡོད། མ་ཚད་མ་ཡུམ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུང་པ་ལས་ཡབ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སོགས་གསུང་མེད་པ་དང་། ཁ་རྒྱུན་དང་ཞལ་འདོན་སོགས་ལའང་མ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གསུང་པ་ལས་ཕ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གསུང་གི་མེད་པ་སོགས་ལས་བུད་མེད་ནི་རིན་ཐང་ཆེ་བ་བསྟན་པ་མ་ཟད།ཕྱིའི་དངོས་པོ་སོགས་ལའང་ཕོ་རྡོ་མོ་རྡོ་དང་ཕོ་ཤིང་མོ་ཤིང་རྩིས་དུས་་རྡོ་པས་མོ་རྡོ་ཡག་ཤས་རྩིས་པ་དང་ཤིང་པས་ཕོ་ཤིང་གཉིས་ལས་མོ་ཤིང་ཡག་པ་རྩིས་པ་མངོན་སུམ་ལ་སྙོན་དུ་མེད་པ་ཀུན་གྱི་ཁས་ལེན་ཞིག་བརྗོད་མི་དགོས་པའོ། འོ་ན་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་དམན་ཞེས་པའི་མིང་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བུད་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་དོན་འགྲེལ་མཛད་པ་ཁག་ཅིག བུ་མོ་རྣམས་ནི་མི་ཡི་གྲལ་མཐར་ནས་བུད་མེད་ཙམ་ཡང་ན་མི་ཡི་གྲལ་མཐའ་ནས་མ་བུད་ཙམ་ཡིན་པས་བུད་མེད་བཏགས་སོ་ཞེས་བུ་མོ་ནི་མི་ཡི་གྲལ་མཐའ་བ་ཡིན་པ་བསྟན་པ་ནི་ལོག་འགྲེལ་འབའ་ཞིག་གོ ཚིག་མཛོད་ཆེ་ཆུང་གང་ལ་གཟིགས་ན་བུད་ཅེས་པའི་དོན་ནི་ཕྱི་ལ་ཐོན་པའི་དོན་ཏེ། བུད་མེད་རྣམས་ལ་ནི་བུ་ལྟར་མཚན་ཕྱི་ལ་ཐོན་མེད་པའམ་བུད་མེད་པས་ན་བུད་མེད་ཅེས་བྱ་དེ་ལྟར་སྒྲ་བཤད་ན་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འཐད་སྙམ། ཁ་ཅིག སྐྱེས་དམན་ཟེར་བ་ནི་བུ་མོའི་སྐྱེས་བ་བླངས་པ་ལ་སྐྱེས་བ་དམན་པ་རེད། དེས་ཕྱིར་སྐྱེས་དམན་བཏགས་གསུངས་པ་ནི་ཚིག་མ་དག་རྒྱུན་འཁྱོངས་ལ་དོན་མ་དག་འཁྱོངས་སུ་སོང་བ་འབའ་ཞིག་སྣང་སྟེ་མདོ་དྲི་མེད་གཟི་བརྗིད་གསུངས་རྒྱུན་རྣམ་པ་དག་པ་ལས། བུ་མོ་ལ་སྐྱེས་མེད་བྲིས་པ་གསལ་བ་ལས་སྐྱེས་དམན་ཞེས་ཚིག་དམན་བྲིས་པ་མི་སྣང་ངོ་། ད་དུང་བདེན་ཁ་འཛིན་མ་ཐུབ་ན་བོན་གྱི་ཡིག་རྙིང་སོགས་ཞལ་ཁ་ཕྱེས་བ་ཕེབས་ཤིག

གསུམ་པ། བརྡ་སྤྲོད་གཞུང་ལུགས་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཟུར་ཙམ་གླེང་ན།

རིགས་མཐུན་དགར་ནས་མི་མཐུན་ལས།། ཞེས་ནས་སྒྲས་རིགས་མཐུན་པ་དགར་བ་དང་ལས་སྒྲས་རིགས་མི་མཐུན་པ་དགར་བ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རིགས་ལ་གོ་དགོས་ཤིང་། དཔེར་ན། ༡ མི་ཡི་ནང་དགེ་འདུན་པ་ཁྱད་འཕགས་སོ། ༢ དུད་འགྲོ་ལས་མི་སྤྱོད་པ་ཡག་ལྟ་བུའོ། སྙན་ངག་མེ་ལོང་ལས། རིགས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་སྐབས། མཆུ་ནི་དམར་ཞིང་གུག་པ་དང་།། གཤོག་པ་འཇམ་ཞིང་གཉེན་པ་དང་།།མགྲིན་པ་ཁ་དོག་གསུམ་ཕྲེང་ཅན།། ནེ་ཙོ་འདི་དག་ཚིག་འཇམ་ལྡན་།། ཞེས་ནེ་ཙོ་སྤྱིའི་རིགས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆོས་མང་དག་བརྗོད་པས་རང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་བྱེ་བྲག་ནེ་ཙོ་རྣམས་ལའང་ལྡན་དགོས་པ་བསྟན་པས་འདིའི་རིགས་ཀྱང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རིགས་སོ། རིགས་ཀྱི་སྐོར་ཧ་ཅང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོད་ཀྱང་རེ་ཞིག་འདི་ནས་མཇུག་བསྡུར་བ་བྱའོ།

རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་མདོ་སྨད་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས།
རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་བརྗོད་ན་ཡིད་ཆེས་ཤིང་།།
རྒྱུ་མཚན་བཙལ་ཏེ་སྨྲས་ན་བརྙས་བྱེད་པའི།།
སྐྱེས་བོ་རྨོངས་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི།།
ཚད་མའི་འཇུག་པ་ཀུན་ལས་འདས་པ་ལགས།།


སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༠ སྤྱི་ཟླ་ ༠༧ ཚེས་༢༢ གཟའ་མིག་དམར་གུང་སེང་ཉིན་སེར་ཏྲེ་བྱམས་པ་ཚེ་རིང་ངམ་སྨྱུག་མིང་རྨོངས་རྟུལ་ནག་པོ་འབོད་པས་གདན་ས་ཆེན་པོ་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་ནས་སྨྱུ་གུས་རོལ་རྩེད་བགྱིས་སོ།།

ཐག་གཅོད་དཀའ་བའི་རྒན་གཞོན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར།

ཐག་གཅོད་དཀའ་བའི་རྒན་གཞོན་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར།༡༽    བསམ་བློ་རྙིང་རུལ་ལ་རྒོལ་བའི་སྔོན་གླེང༌།
འུ་ཅག་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཞིག་གམ་ཡང་ན་བགས་ཆགས་ཤིག་གིས་གནའ་དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་གསར་རྙིང་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་བོད་མི་ཚོས་ལོ་རྒན་ནར་སོན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་བཟང་བ་དང༌།

དེ་ལས་མང་བ:

གས་ཁ་ཅན་གྱི་རྫ་བུམ།

གས་ཁ་ཅན་གྱི་རྫ་བུམ།རྒྱ་གར་ནང་ཆུ་ལེན་མཁན་ཞིག་ལ་རྫ་བུམ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་གཉིས་ནི་ཆུ་ལེན་མཁན་དེའི་ཕྲག་པར་འཁྱེར་བའི་ཆུ་འཁུར་ཤིང་གི་སྣེ་གཉིས་སུ་སྦྲེལ་ཡོད།

དེ་ལས་མང་བ:

སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་མ་དར་གོང་གི་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་སྐོར་གླེང་བ།

བོད་རྒྱལ་དང་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ།དེ་ཡང་གཉའ་ཁྲི་ནས་བཟུང་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་བློའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཤིག་འབད་འབུངས་ཀྱིས་བཙལ་ཡོད་ནའང་མཐར་ཐུག་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་ངམ་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་ཞུགས་ཡོད་པ་དང༌། དེའང་ཆོས་ལུགས་ག་འདྲ་ཞིག་དར་ཡོད་མེད་ཐད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲིབ་དང་ཞིབ་མཇུག་གི་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་གླེང་གའི་གསལ་པོ་ཞིག་བྱུང་ཐུབ་མེད།

དེ་ལས་མང་བ:

ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱད་ཙམ་བྱས་པ།

ཆུ་ཀླུང་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོ།སྲིད་པའི་ཆུ་ཆེན་ཡར་ཆབ་གཙང་པོ་འདི་ནི་བོད་ཡུལ་ས་མཐོའི་ཐོག་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་བོ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་ལ། བོད་མི་རིགས་འབྱུང་འཕེལ་དང༌། འཚོ་གནས། གསོ་སྐྱོང་བཅས་ཀྱི་བྱམས་ལྡན་སྐྱེད་མ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། གངས་ཅན་སཱ་ལའི་སྨན་ལྗོངས་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྣོད་བཅུད་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་ཚེ་སྲོག་གམ། ཡང་ན་འགྱུར་བ་མེད་པའི་མཚོན་རྟགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།

དེ་ལས་མང་བ:

རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་བམ།

རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་བམ།གླེང་སློང་།

འདིར་བརྗོད་པའི་“རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་”ནི་སྐྱབས་བཅོལ་སྤྱི་ཚོགས་སུ་ “རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་”ཅེས་པ་དང་དོན་མཚུངས་་ཡིན། འདིར་“རིག་གནས་སྲུང་སྐྱོབ་”ཅེས་འབོད་དོན་ནི་བོད་ནང་ལ་འདི་ལྟར་གྲགས་ཆེ་བས་ཡིན།  ཐ་སྙད་ཅིག་བོད་ནང་ལ་གྲགས་ཆེ་དུས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་གྱི་མི་འབོར་དེ་ན་མང་བ་ནི་བཤད་མ་དགོས་པ་རེད།  “རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་”ཅེས་པའི་འབོད་སྟངས་འདི་ལ་རྒྱུ་མཚན་རེ་ཡོད་པ་སྨོས་མ་དགོས་ཤིང་།  ཐ་སྙད་ལ་རྒྱུ་མཚན་གལ་ཆེ་བ་ཡང་བདེན་མོད།  རྒྱུ་མཚན་ལས་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་གལ་ཆེ།  རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་ཉུང་དུས་ཐ་སྙད་དེ་ལ་གསོན་སྟོབས་ཆུང་རྟགས་ཡིན།   རྒྱུ་མཚན་མི་དག་ན་ཡང་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་མང་དུས་ཐ་སྙད་དེ་གསོན་པོར་གནས་ཡོད་པ་རེད།

དེ་ལས་མང་བ:

རྩོམ་རིག་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་སྐོར།

རྩོམ་རིག་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་སྐོར།རྩོམ་རིག་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་གི་སྐོར་ལ་ཤོད་དགོས་ཞེས་སྔ་མོ་ནས་ང་ལ་བརྗོད་མཁན་མང་པོ་བྱུང་ཡང་ངས་དེ་ཕྱིས་འགྱངས་ཤ་སྟག་བྱས་ནས་ད་བར་བཤད་མེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་གཉིས་ཀར་མཚན་ཉིད་ཚང་དཀའ་བ་ཡིན། རྩོམ་རིག་གི་སྐོར་ལ་བཤད་རྒྱུ་དེ་སློབ་ཚན་གཞན་ལྟར་ནག་པོ་འབྲུ་བཤེར་བྱས་ནས་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་པར་ཤོད་མཁན་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྩོམ་ལ་སྤོབས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ཉན་མཁན་དེ་ཡང་རྩོམ་རིག་ལ་ཕྲན་བུ་གོ་རྟོགས་དང་མྱོང་བ་ཡོད་པ་ཙམ་མིན་པར་རང་ཉིད་ལ་རྩོམ་གྱི་སྤོབས་པ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་དགོས་པ་ལས་ཨང་རྩིས་དང་ས་ལམ་རྣམ་གཞག་བཤད་པ་ལྟར་རྩོམ་རིག་གི་ཐོག་ལ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་མ་ཡིན།

དེ་ལས་མང་བ:

སྲོང་བཙན་གོང་དུ་བོད་ཡིག་ཡོད་མེད་ལ་རོབ་ཙམ་དཔྱད་པ།

སྲོང་བཙན་གོང་དུ་བོད་ཡིག་ཡོད་མེད་ལ་རོབ་ཙམ་དཔྱད་པ།སྲོང་བཙན་རང་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལ་བལ་བཟའ་བླངས་སྐབས་བཀའ་ཤོག་གི་སྒྲོམ་བུ་བསྐུར་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་དེ། བཀའ་ཆེམས་ཀ་ཁོལ་མ(ཤོག་ངོས། 134)ལས། “ཡང་བློན་པོ་མགར་ན་རེ། རྒྱལ་པོ་ལགས། འཕྲིན་རེ་ལ་ཕར་འགྲོ་བྱས་ན་ལྷ་ཅིག་སྤྱན་འདྲོངས་པའི་དུས་མི་ཡོང་། བལ་བོད་གཉིས་ལམ་ཐག་རིང་ནས་དེ་འདྲ་མི་འགྲུབ་ནས།

དེ་ལས་མང་བ:

ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལས་མགུར་གླུའི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་གླེང་བ།

ཆོས་ལྡན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལས་མགུར་གླུའི་ཁྱད་ཆོས་སྐོར་གླེང་བ།བོད་བྱིངས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་གིས་བཀོལ་ཆོག་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་ཡི་གེ་འདི་ཉིད་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་རིང་དུ་གསར་བཟོ་མཛད་མིན་ད་ལྟའང་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་སྨྲ་བ་དག་གི་ཁྲོད་ན་རྩོད་པའི་ཚ་རླབས་འཇགས་མེད་ཅིང་གཅིག་མཐུན་གྱི་སྡོམ་ཚིག་ཅིག་བཀོད་མེད་པས། ཕྲན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཐག་གཅོད་མ་བྱས་པར་སྔོན་བྱོན་མཁས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཆོས་འབྱུང་གི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་གྱི་རིང་ནས་གསར་དུ་བཟོས་པར་བརྗོད་ན་སྙམ།

དེ་ལས་མང་བ:

སྙན་ངག་གི་སྟེང་ནས་མཐོང་བའི་སྣང་ཚུལ་འགའ།

རྣམ་དག་མཚན་ཉིད་གསར་པ་བདག་གིས་དྲན།།    འདིར་བདག་གིས་ཆེས་ཐོག་མའི་ཐོག་མར་མཁྱེན་པའི་སྤྱན་རས་རབ་ཏུ་ཡངས་ཤིང་བློ་གྲོས་ ཀྱི་ཁོག་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བདག་གི་སྙིང་ཉེ་བའི་ཀློག་མཁན་རྣམས་པར་གསལ་བཤད་ཐུང་ཐུང་ཞིག་ཞུ་རྒྱུར།གུས་པར་མཚོན་ན་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་སྦྱངས་སྟོབས་བརྩོན་འགྲུན་ སོགས་གང་ཅིས་དབུལ་བའི་གསར་སྟོང་ཞིག་ཡིན་པས། ཉིན་རྒྱུན་གྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་ཕ་མ་དང་ མིང་སྲིང་། ཤ་ཉེ་དང་མཆེད་གྲོགས་ཚོར་བསྐུར་བྱའི་འཚམས་འཕྲིན་ཐུང་ཐུང་རེ་འབྲི་བར་ཡང་། བརྡ་དག་དང་ཚིག་སྦྱོར་སོགས་མི་ཤེས་ཤིང་མི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་ངལ་མང་བོ་ཞིག་ལ་གདོང་ཐུག་སྟེ་འཕྲིན་སྣེ་གང་མང་ཞིག་མི་འཁྱོངས་བར། མགོ་ཆད་གཞུག་རྡུམ་དུ་ལུས་པའི་ཤོག་ འཁྱར་གང་མང་གད་སྙིགས་ཁྲོད་དུ་འདོར་མྱོང་མཁན་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་འདྲའི་ཀླད་སྟོང་བ་བདག

དེ་ལས་མང་བ:

བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་བ་དང་དེའི་རོལ་མྱོང་གི་སྐོར།

བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་བ་ལ་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ནས་འགྱུར་ལྡོག་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད།བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་བ་ནི་སྐུ་ཞབས་རང་གྲོལ་ལགས་ཀྱི་<<ལང་ཚོའི་རྦབ་ཆུ>>ས་སྲོལ་ཕྱེས་པའི་རང་མོས་སྙན་ངག་འདི་ཉིད་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྙན་ངག<<ལང་ཚོའི་རྦབ་ཆུ>>བོད་ཡུལ་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདིར་བྱུང་ཞིང་དར་བ་ནས་ད་བར། བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གསར་བ་ལ་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ནས་འགྱུར་ལྡོག་མང་དུ་ཕྱིན་ཡོད

དེ་ལས་མང་བ:

བོད་ཀྱི་གླུ་བ་གླུ་མ།

གངས་ལྗོངས་ཀྱི་གླུ་པ་གླུ་མའི་གར་སྟེགས།

འཕྲོད་བསྟེན་ཤེས་བྱ།

ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན།

ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང༌།

ཤེས་ཡོན་ནི་མ་འོངས་པའི་མདུན་སྒོ་ཡིན།

རྒྱན་གོས་ཆ་ལུགས།

བོད་མིའི་གནའ་དེང་གོས་ཀྱི་མཚར་ཉམས།

གློག་བརྙན་གསར་པ།

བོད་ཀྱི་གྲགས་ཅན་གློག་བརྙན་ངོ་སྤྲོད།།

བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་སྐད་ཡིག་གསུམ་གྱི་དྲ་འབྲེལ།

རྩོམ་རིག

  • ཡིད་འོང་ལྷ་མཚོ།
  • རིག་འབྱུང་དྲ་བ།
  • མཆོད་མེ་རྩོམ་རིག
  • བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག

སྙན་ངག

  • ན་གཞོན་གསར་པ།
  • གཏེར་མཛོད།
  • བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད།

ལོ་རྒྱུས།

  • བཤད་མཛོད།
  • གདོད་མའི་ལོ་རྒྱུས།
  • དྲིས་ལན་དྲ་མཛོད།
  • གསལ་ལེ་རྒྱལ།

ཆོས་འབྱུང་།

  • ཆོས་ལུགས་ལོ་རྒྱུས།
  • ནང་བསྟན།
  • རྡོ་འབུམ་དཔེ་འཕྲིན།

སྐད་ཡིག

  • ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ།
  • ཇོ་མོ་གླང་མ།
  • ཧི་མ་ལ་ཡ
  • སྨོན་ལམ

རིག་གཞུང་།

  • བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་།
  • སློབ་གསོ་དྲ་བ།
  • འབྲུག་དཔེ་མཛོད།

རིག་གནས།

  • རིག་གནས་དྲ་བ།
  • བོད་ཀྱི་རིག་གནས།
  • སེང་རྡོར་དྲ་ཚིགས
  • ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།

དྲ་རྒྱ་གཞན།

  • གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ།
  • རྡོ་འབུམ་དཔེ་ཕྲེང་།
  • ལོ་གསར་རིག་གཞུང་།