TueOctTue2017

སྤེལ་དུས་མཐའ་མ།07:11:05 AM GMT

རྩོམ་གསར།:

བོད་མིའི་ཡ་རབས་གུས་ཞབས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན།

བོད་མིའི་ཡ་རབས་གུས་ཞབས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན།

བོད་མི་རིགས་ནི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གི་སྔོན་ནས་ཤེས་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། མི་དང་མི་ཡི་བར་ལ་ཡ་རབས་གུས་ཞབས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་བཟང་བོ་ཡོད་ཅིང་དེ་ལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་ནང་གསེས་སུ་དབྱེ་ན། དེ་སྔ་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་བླ་མ། སློབ་དཔོན། དགེ་རྒན། དཔོན་རིགས། རྒན་རབས་བཅས་ལ་གུས་བཀུར་བྱེད་སྲོལ་དང༌། ཁྱིམ་ཚང་གི་ནང་བུ་ཕྲུག་གིས་ཕ་མར་གུས་ཞབས་ཞུ་སྲོལ། ཁྱིམ་དུ་སྐུ་མགྲོན་ཕེབས་སྐབས་གུས་ཞབས་ཞུ་སྲོལ། ཕན་ཚུན་མིང་འབོད་སྐབས་གུས་ཞབས་ཞུ་སྲོལ། ཡི་གེ་གཏོང་སྐབས་གུས་ཞབས་ཞུ་སྲོལ་སོགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད། དེའི་ནང་དུ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཐོག་ནས་གུས་ཞབས་ཞུ་སྲོལ་ཡོད།

ངག་ཐོག་གི་ཞེ་ས་ཞུ་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་འདུས་ཡོད། གུས་ཞབས་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་མཐོ་དམན་དྲག་ཞན་སུ་ཡིན་ཡང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་བྱེད་ སྐབས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དང༌། ངག་ཐོག་གི་སྐད་ཆ་བཤད་སྟངས། མཉམ་དུ་བཟའ་བཏུང་བྱེད་སྟངས། ཚུར་བསུ་ཕར་སྐྱེལ་སོགས་ཡ་རབས་བཟང་བོའི་སྤྱོད་ཚུལ་ཡོད་པ་ཟེར་བ་ལས་འབངས་མི་སེར་གྱིས་དཔོན་རིགས་སམ་མི་དྲག་ལ་མགོ་སྒུར་ལྕེ་བསྣར་བྱེད་པ་གཅིག་པུ་ལ་གོ་རྒྱུ་མིན།

དང་པོ། རང་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་མཁན་གྱི་སློབ་དཔོན་དང༌། ཕ་མ། མེས་པོ་བཅས་ལ་གུས་བཀུར་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཞུ་དགོས་པ། ཐོག་མར་མཇལ་བའམ་རང་ཁྱིམ་དུ་ཕེབས་པ་དང་བཞུགས་པ་བཅས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་མགོ་བོ་སྒུར་ཏེ་གྲྭ་པ་ཡིན་ཚེ་ལག་པ་གཉིས་པུས་མོའི་སྟེང་དུ་བཞག་ནས་བློན་ཆེན་པོས་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ཉན་པ་ལྟར་བྱ་དགོས་ཤིང༌། ཚུར་གསུང་བའི་བཀའ་མོལ་མ་རྫོགས་བར་དུ་གུས་པས་ཉན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཞུ་ལན་རྣམས་ཞེ་ས་དང་བཅས་ཏེ་ཞུ་དགོས་པ་ལས་མཚན་རྗེན་པར་བོས་ནས་ཞུ་མི་རུང་བ་དང༌། རང་གི་བློ་ལ་མི་འབབ་པའི་བཀའ་ཞིག་གནང་ཡང་རྗེས་སུ་གོ་སྐབས་དང་བསྟུན་ནས་རིམ་བཞིན་འཇམ་པོའི་ངག་གིས་ཞུ་བ་མ་གཏོགས་སྤུན་མཆེད་ཕན་ཚུན་དང་བཟའ་ཚང་ཕན་ཚུན་ཁ་རྩོད་རྒྱག་པ་ལྟ་བུའི་སྐབས་ཐོག་ཐད་ཀར་ཞུ་མི་རུང་བ་ཡིན།

སློབ་དཔོན་དང་ཕ་མ་མེས་པོ་བཅས་དང་མཉམ་དུ་བཟའ་བཏུང་བྱ་དགོས་བྱུང་ཚེ་ཁོང་རྣམ་པས་མ་བཞེས་གོང་དུ་རང་གིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་མི་རུང་བ་དང༌། བཟའ་བཏུང་སྐབས་ཅག་སྒྲ་དང་ཧུ་སྒྲ་སྒྲོག་པ། མདུན་ཅོག་ཐོག་ལ་ལག་པ་གཉིས་བཀན་ནས་བཟའ་བ། ཁ་མ་བཀབ་པར་སྐད་གསེང་ཆེན་པོས་བློ་ལུ་རྒྱག་པ། ཧབ་སྦྲིད་རྒྱག་པ། སྣབས་ལུད་དོར་བ། ལག་པ་ཡ་གཅིག་གིས་སྣོད་སྤྱད་ཕར་འཇོག་ཚུར་ལེན། ཕར་ཚུར་འགྲོ་སྐབས་དང་སྐས་ཀྱི་གདང་བུར་ཡར་འཛེག་མར་འབབ་བྱེད་སྐབས་རྐང་ཤུགས་ཆེན་པོས་རྡིག་སྒྲ་དང་བཅས་ནས་འགྲོ་བ། ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་ན་དགེ་རྒན་དང་ཕ་མའི་རྗེས་དང་གཡོན་ངོས་ཀྱི་ཟུར་ནས་འགྲོ་བ་ མ་གཏོགས་གཡས་དངོས་ནས་འགྲོ་མི་རུང་བ། རྟ་བཞོན་པ་དང་འཁོར་ལོའི་ནང་དུ་འགྲོ་སྐབས་དགེ་རྒན་དང་ཕ་མ་གཉིས་ཆིབས་རྟ་དང་འཁོར་ལོའི་སྟེང་ཕེབས་རྗེས། གཞི་ནས་རང་ཉིད་རྟ་ཞོན་པའམ་འཁོར་ལོར་བསྡད་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་དང་འབབ་སྐབས་ཀྱང་སྔོན་ལ་རང་ཉིད་རྟ་དང་འཁོར་ལོ་ནས་འབབ་དགོས་པ་སོགས་གུས་ཞབས་ཞུ་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད།

གཉིས་པ། སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གི་རྒན་རབས་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ གུས་ཞབས་དང་ངག་གི་རྣམ་འགྱུར་འཇམ་པོའི་སྒོ་ནས་གཏམ་གླེང་བྱ་དགོས་པ་ལས་བཟའ་ཚང་ སྤུན་མཆེད་ལྟར་བྱེད་མི་རུང༌། ཚོགས་འདུ་འཚོགས་སྐབས་གཏམ་གླེང་མགོ་རྒན་རིམ་ནས་འཛུགས་དགོས་པ་དང༌། གཞོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒན་རབས་ལ་ཐད་ཀར་ཁ་རྩོད་རྒྱག་མི་རུང་བར་གཏམ་གླེང་གོ་སྐབས་ རང་ལ་ཁེལ་བ་དང་བསྟུན་ནས་གནས་ཚུལ་བབ་གསེད་འཇམ་མཁས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཞུ་དགོས། གལ་ཏེ་རང་ལ་ནོར་འཛོལ་འདྲ་བྱུང་ཡོད་ན་རྒན་རབས་རྣམས་དགོངས་པ་དྭངས་པ་ཞུ་དགོས། ཕར་འགྲོ་ཚུར་ཡོང་གི་ལམ་བརྒྱུད་དུ་རྒན་རབས་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་སོགས་དང་མཇལ་བ་བྱུང་ཚེ་རང་གིས་ངོ་ཤེས་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གུས་པའི་སྒོ་ནས་མགོ་ སྒུར་ཙམ་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ཡིན།

གསུམ་པ། རང་ཁྱིམ་དུ་སྐུ་མགྲོན་ཕེབས་སྐབས་གུས་ཞབས་ཞུ་སྲོལ་ཐད་མི་རིགས་ཁག་སོ་སོར་ལུགས་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་རེ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་མ་ཤེས་པར་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་བྱས་ན་རང་ངོས་ནས་གུས་ཞབས་ཡིན་རུང་ཕར་ཕྱོགས་ངོས་ནས་གུས་ཞབས་མེད་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་གི་ཡོད་པ་དཔེར་ན། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལ་གཡས་གྲལ་ནི་གྲལ་མགོ་དང་གཡོན་གྲལ་ནི་གྲལ་མཇུག་ཡིན་པས་རང་ལས་མཐོ་བའི་སྐུ་མགྲོན་ཞིག་ཕེབས་ན་གོང་གྲལ་དུ་སྡོད་དགོས་རྒྱུ་དང༌། རང་དང་མཉམ་པའི་སྐུ་མགྲོན་ཞིག་ཕེབས་ན་གུས་ཞབས་མཚོན་བྱེད་དུ་སྐུ་མགྲོན་གཡས་གྲལ་དུ་བཞུགས་སུ་འཇུག་དགོས་པ་ཡིན་རུང༌། རྒྱ་དང་མན་ཇུ་རིགས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་གཡོན་གྲལ་ནི་གྲལ་མགོ་ དང་གཡས་གྲལ་ནི་གྲལ་མཇུག་ཡིན་སྟབས། དེ་སྔ་བོད་ས་གནས་སུ་སྡོད་པའི་ཨམ་བྷན་རྣམས༧གོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་མཛད་སྒོར་ཕེབས་སྐབས་གྲལ་མགོ་གྲལ་མཇུག་གི་ལུགས་སྲོལ་བོད་ལུགས་ལྟར་མ་བྱས་པར་རྒྱ་དང་མན་ཇུའི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་གཡོན་གྲལ་གྱི་མགོར་བོད་བཞུགས་ཨམ་བྷན་གྱི་ཁྲི་དང༌། གཡས་གྲལ་གྱི་མགོར་བོད་རྗེ་སྲིད་སྐྱོང་གི་ཁྲི་བརྒྱབ་སྟབས་བོད་ཀྱི་མི་ཚོས་བལྟས་ན་སྲིད་སྐྱོང་གྲལ་མགོར་དང་ཨམ་བྷན་གྲལ་མཇུག་ཏུ་ཡོད་པར་མཐོང་གི་ཡོད། དེ་བཞིན་མི་རིགས་གཞན་དག་སོག་ཡུལ་དུ་སྐུ་མགྲོན་ལ་ཕེབས་སྐབས་སོག་པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལ་མ་ཤེས་པར་སྦྱིན་བདག་གི་གྲལ་དུ་སྐུ་མགྲོན་བསྡད་ན་སོག་ པོའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་མ་བརྩིས་པར་མངོན་གྱི་ཡོད་པ་བཅས་སྦྱིན་བདག་གིས་སྐུ་མགྲོན་ལ་གུས་ཞབས་ཞུ་སྟངས་དེ་སྦྱིན་བདག་གི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ཡང་ན་སྐུ་མགྲོན་སོ་སོའི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་བྱེད་དགོས་མིན་ཐད་གནས་ཚུལ་དངོས་དང་བསྟུན་དགོས།

བཞི་པ། གུས་འདུད་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཕྱག་འབུལ་ཞུ་སྟངས་དེ་ལ་གྲྭ་པ་དང་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་བཅས་ཀྱི་གུས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད། གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་དཔོན་གོང་རིམ་རྣམས་ལ་གཟན་སྐྱུར་རྫོགས་འབེབས་ཞེས་པ་ལག་པ་ གཡས་པས་གཟན་གྱི་སྣེ་མོ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒྱབ་ངོས་ནས་ལག་པ་གཡོན་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ་འབེབ་དགོས། དེ་ལས་རིམ་པ་དམའ་བ་དགོན་པའི་ཆོས་ཁྲིམས་པ་དང་དབུ་མཛད་ལྟ་བུར་གཟན་སྐྱུར་ཕྱེད་ འབེབས་ཞེས་ལག་པ་གཡས་པས་གཟན་གྱི་སྣེ་མོ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒྱབ་ངོས་ནས་དཔུང་བ་གཡས་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་ཙམ་བྱས་པས་འཐུས་པ་དང། དེ་ལས་ཀྱང་རིམ་པ་དམའ་བ་དགེ་གཤེས་བགྲེས་པ་དང༌། ཚོགས་འདུ་བ་སྐུ་བགྲེས། ལས་སྣེ་ཟུར་པ། དགོན་པའི་ནང་བགྲེས་ཤོས་མཚན་ཐོ་དང་པོ་བཅས་ལ་གཟན་སྐྱུར་འབེབ་མི་དགོས་པར་གཟན་གྱི་སྣེ་མོ་ཡ་གཅིག་ལག་པ་གཡས་པའི་འོག་ནས་མདུན་ཕྱོགས་སུ་འཐེན་ཙམ་བྱས་ན་འགྲིག གཞན་ཡང་བླ་མའི་དྲུང་དུ་ཆོས་ཞུ་བ་དང༌། དགེ་རྒན་གྱི་སར་སློབ་ཁྲིད་ཉན་པ་བཅས་གང་གི་སྐབས་སུ་ཡང་ཐོག་མར་བླ་མ་དང་དགེ་རྒན་གྱི་སྒོ་འགྲམ་དུ་སླེབས་པ་དང་ལྷམ་ཕུད་དེ་གཟིམ་སྒོ་དལ་བུས་རྡུང་ཐོག་ནང་དུ་ཡོང་ཆོག་པའི་གནང་བ་ཞུས་ནས་ཞལ་བཞེས་ཐོབ་པ་དང་ནང་དུ་འཛུལ་རྗེས། ཕྱག་འཚལ་དགོས་པ་དང་གཟིམ་ཁང་གི་སྒོར་ཐོན་ཁར་སྐུ་མདུན་ནས་གོམ་པ་གསུམ་ཙམ་བར་ཕྱི་འགྲོས་ཀྱིས་ཡོང་རྗེས་གཞི་ནས་ཁ་ཕྱིར་བསློགས་ཏེ་སྒོ་འགྲམ་ནས་སྒོ་དལ་བུས་ཕྱིར་འཐེན་ཐོག་ལྷམ་གྱོན་ནས་གཟིམ་ཁང་མིག་གིས་མི་མཐོང་བའི་སར་མ་སླེབས་བར་དུ་གུས་ཞབས་དང་ལྡན་པའི་ངང་ནས་འགྲོ་དགོས་ཤིང༌། དེ་ནས་རང་མོས་ལྟར་སོང་ཆོག་པ་སོགས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གུས་སྲོལ་བྱེད་དགོས་པ་མི་ཆེ་བས་བྲིས་མེད།

ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་དཔོན་གོང་རིམ་རྣམས་དང་མཇལ་སྐབས་ཞྭ་མོ་གྱོན་ཡོད་ན་ཞྭ་མོ་ཕུད་དེ་ལག་པ་གཡས་པས་མདུན་ངོས་སུ་བཟུང་ཐོག་མགོ་སྒུར་བྱེད་དགོས་ཤིང༌། ཞྭ་མོ་གྱོན་མེད་ན་ལག་པ་གཡས་པས་སྐྲའི་ལྕང་ལོ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྒྱབ་ངོས་ནས་མདུན་ཕྱོགས་སུ་འཐེན་ནས་ཕྱག་འབུལ་ཞུ་དགོས། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་ཞྭ་མོ་ཕུད་དགོས་ཤིང་ཞྭ་མོ་མིན་པར་སྤ་ཕྲུག་གྱོན་ཡོད་ན་སྐྲའི་ལྕང་ལོ་གཡས་པ་རང་གི་མདུན་ཕྱོགས་སུ་འཐེན་པ་ལག་པས་བཟུང་ནས་ལག་པ་གཡས་གཡོན་གྱི་སོར་མོ་ལྔ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱག་འབུལ་ཞུ་དགོས། མདོར་ན་བླ་དཔོན་དང༌། གྲྭ་བཙུན། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་སུ་ཡིན་ཡང་རང་ལས་མཐོ་བ་ལྟ་ཅི་རང་དང་མཉམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ལུས་ངག་ གི་ཐོག་ནས་གུས་བཀུར་གང་ཆེ་བྱ་སྲོལ་ཡོད། གཞན་ཡང་ཚུར་བསུ་ཕར་སྐྱེལ་དང༌། སྣེ་ལེན། གདན་བཟོས་བཅས་ལ་གུས་ཞབས་ཞུ་སྟངས་རྣམ་གྲངས་མང་ཡང་འདིར་མ་བཀོད།

ལྔ་པ། མིང་འབོད་སོགས་ཀྱི་ཞེ་སའི་ཚིག་དཔེར་ན་མགོ་ལ་དབུ་དང༌། ཁ་ལ་ཞལ། གཉིད་ལ་མནལ། སྤྲད་པ་ལ་གནང༌། སྐྱེས་པ་ལ་འཁྲུངས་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང༌། གུས་བཀུར་འོས་པའི་རིགས་ཚང་མར་ཞེ་ས་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་དེ་རིགས་ཟོ། འཐུང༌། སྡོད། ཉོལ། རྒྱུགས་ཤོག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་གུས་ཞབས་མེད་པའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་མི་རུང་བ་ཤེས་གསལ་ཡིན།

དྲུག་པ། མགྲོན་འབོད་དང་ཟ་འཐུང་སྐབས་གུས་སྲོལ་མང་བོ་ཡོད་ཅིང༌། དེ་སྔའི་དཔོན་རིགས་ཆེ་ཁག་ལ་ཐོབ་ཐང་ཚད་གཞི་མི་འདྲ་བའི་བྱེད་སྲོལ་མང་བོ་ཡོད་པ་འདིར་བཀོད་མེད་ཀྱང༌། སྤྱིར་བཏང་བོད་རིགས་མི་རིགས་ཀྱིས་ལོ་སར་དང་གཉེན་སྒྲིག གླིང་གཏོང་སོགས་ལ་དགའ་ཉེ་སྤུན་མཆེད་མགྲོན་འབོད་དང་དགའ་འཛོམས་བྱེད་སྐབས་ངེས་ པར་དུ་མགྲོན་བརྡ་སྐྱེལ་རྒྱུ་དེ་གནངས་བརྡ་དང༌། གཞེས་བརྡ་ཞེས་ཉིན་གཉིས་གསུམ་གྱི་སྔོན་ནས་གདན་ཞུའི་བརྡ་སྐྱེལ་རྒྱུ་དེ་ནི་ གུས་ཞབས་མཚོན་བྱེད་ཡིན། མགྲོན་པོ་རྒན་རབས་དང་དེ་མིན་བཀུར་འོས་ཀྱི་མི་སྣར་སྦྱིན་བདག་སྒོ་ཁར་ཡོང་ནས་བསུ་སྐྱེལ་དང་གདན་ལས་ལངས་པ་སོགས་བབ་བསྟུན་གྱིས་གུས་ཞབས་མཚོན་པར་བྱེད།བཟའ་ ཆས་དང་ཇ་ཆང་གང་ཡིན་ཡང་མགྲོན་པོའི་ཞལ་དཀར་ལ་སྟེགས་ཁེབས་རང་འགྲིག་གཙང་ཞིང་ཆག་ གྲུམ་མེད་པ་ཡིན་དགོས་ལ། ངེས་པར་ལག་གཉིས་ཀྱིས་བཏེགས་ནས་ཕུལ་རྗེས་སྦྱིན་བདག་གམ་ངོ་ཚབ་ཀྱིས་གུས་ཞབས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་མགྲོན་པོར་ཟ་འཐུང་གནང་རོགས་ཞུ་དགོས། རྒྱུན་གཏན་སོ་སོའི་ཁྱིམ་ཚང་གི་རྒན་རབས་རྣམས་ལའང་ཟ་འཐུང་གི་དཀར་ཡོལ་སྔོན་ལ་འབུལ་དགོས། དགའ་འཛོམ་གྱི་དུས་སུ་སྨོས་ཅི་རྒྱུན་གཏན་ནང་དུ་ཕྱི་མི་ཡོང་མཁན་ལ་ཆང་འདྲེན་སྐབས་ངེས་པར་དུ་གསུམ་སྒྲོན་མཉེས་དག་ཅེས་དཀར་ཡོལ་ཐེངས་གསུམ་བསྟུད་ནས་སྦྱིན་ བདག་གིས་བླུག་དགོས་ལ་མགྲོན་པོས་ཀྱང་འཐུང་དགོས་ཤིང༌། ཐེངས་གཉིས་ནས་ཧུབ་གང་རེ་དང་གསུམ་པ་གཙང་དག་འཐུང་དགོས། ཇ་ཡིན་ན་གང་འཐུང་མི་རྒྱག་པར་ཉུང་མཐར་ཇ་དཀར་ཡོལ་དོ་བླུག་དགོས་ལ་མགྲོན་པོས་ ཀྱང་འཐུང་དགོས། དེ་ནི་མགྲོན་སྦྱིན་གཉིས་ཐད་ནས་ཕན་ཚུན་གུས་ལུགས་མཚོན་པ་ཡིན།

བདུན་པ། དེ་སྔོན་བོད་རིགས་རང་གི་གུས་སྲོལ་ལྟར་གོང་ལ་འབུལ་བྱེད་ཡི་གེ་དང༌། ཕན་ཚུན་གཏོང་ཡིག་སོགས་འབྲི་དུས་གནས་བབ་མཐོ་དམན་ལ་གཞིགས་ཏེ་ཡི་གེའི་ཐོག་ཆེ་བསྟོད་དང༌། མིང་བྱང་སོགས་འབྲི་སྟངས་དང༌། བོད་བཟོས་ཤོག་བུ་བྲེ་ཁ་མའི་ཐོག་ཐོབ་ཐང་མི་འདྲ་བར་མགོ་ཤོག་དང་བར་ཤོག་སྟོང་ཆ་འཇོག་ཚུལ་སོགས་ཆེད་བསྒྲིགས་ཡིག་བསྐུར་རྣམ་བཞག་ནང་ཞིབ་ཏུ་བཀོད་ཡོད་པ་དེང་ སྐབས་དེ་ལྟར་ལག་བསྟར་བྱེད་མཁན་མེད་ཀྱང༌། བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་གོང་རིམ་དང༌། ཕ་མ། དགེ་རྒན། གྲོགས་ཕོ་མོ་སོགས་ལ་ཞུ་ཡིག་དང་གཏོང་ཡིག་འབུལ་གཏོང་བྱ་རྒྱུ་ནི་རྒྱུན་གཏན་ཞིག་དང་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་དེའི་ཐད་ལའང་གུས་ཞབས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚོན་རྒྱུ་ཡོད། ཞུ་ཡིག་དང་གཏོང་ཡིག་འབྲི་སྐབས་གོང་རིམ་དང༌། ཕ་མ། དགེ་རྒན་སོགས་འབུལ་ཡུལ་ལ་རྒྱས་བསྡུས་གང་རུང་གི་ཆེ་བསྟོད་དང་འབྲེལ་བའི་མཚན་གྱི་མཐར་དྲུང་དུ་དང་མཆོག་ལ་སོགས་བཀོད་ཐོག་དྲུང་འོག་གམ་སེག་འབེབས་ཀྱིས་གུས་ཕུལ་དང་ཆེད་གསོལ་སོགས་འོས་འཚམ་གྱིས་བྲིས་ནས་འབུལ་མཁན་དེའི་གུས་ཞབས་མཚོན་པར་ བྱེད།

བརྒྱད་པ། མིང་འབོད་ཚུལ་ཐད་ཕྱོགས་གཞན་དག་དང་འདྲ་བའི་གུས་ཞབས་མཚོན་པའི་ཚིག་དང་ཞེ་སའི་འབོད་ཚུལ་མང་བོ་ཡོད་པ་ན་མཚན་ངོ་མའི་རྗེས་སུ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་སྦྱར་ནས་འབོད་པ་དང༌། དེ་སྔའི་སྐུ་དྲག་རྣམས་ལ་སྐུ་ངོ་དང༌། ལྕམ། སྲས་དང་སྲས་མོ། དེ་མིན་གུས་པར་འོས་པའི་སེར་སྐྱ་གང་རུང་ལ་སྐུ་ཞབས་ཟེར་བ་སོགས་མིང་ལ་སྦྱར་ནས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། ལགས་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་རྒན་གཞོན་སུ་ལའང་བེད་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཞེ་སའི་འབོད་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། གཞན་ཡང་བོད་སྐད་ལ་སྐད་རིགས་གཞན་ལས་ལྷག་པའི་གུས་པ་མཚོན་པའི་ཞེ་ས་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད་པས་མིའི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དུ་སྤྱོད་པའི་མིང་ཚིག་མང་བོར་མཐོ་དམར་གཞིགས་ནས་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུའི་ཚིག་མི་འདྲ་བ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་ཡོད་དོ།།

བོད་ཀྱི་གླུ་བ་གླུ་མ།

གངས་ལྗོངས་ཀྱི་གླུ་པ་གླུ་མའི་གར་སྟེགས།

འཕྲོད་བསྟེན་ཤེས་བྱ།

ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན།

ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང༌།

ཤེས་ཡོན་ནི་མ་འོངས་པའི་མདུན་སྒོ་ཡིན།

རྒྱན་གོས་ཆ་ལུགས།

བོད་མིའི་གནའ་དེང་གོས་ཀྱི་མཚར་ཉམས།

གློག་བརྙན་གསར་པ།

བོད་ཀྱི་གྲགས་ཅན་གློག་བརྙན་ངོ་སྤྲོད།།

བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་སྐད་ཡིག་གསུམ་གྱི་དྲ་འབྲེལ།

རྩོམ་རིག

  • ཡིད་འོང་ལྷ་མཚོ།
  • རིག་འབྱུང་དྲ་བ།
  • མཆོད་མེ་རྩོམ་རིག
  • བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག

སྙན་ངག

  • ན་གཞོན་གསར་པ།
  • གཏེར་མཛོད།
  • བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད།

ལོ་རྒྱུས།

  • བཤད་མཛོད།
  • གདོད་མའི་ལོ་རྒྱུས།
  • དྲིས་ལན་དྲ་མཛོད།
  • གསལ་ལེ་རྒྱལ།

ཆོས་འབྱུང་།

  • ཆོས་ལུགས་ལོ་རྒྱུས།
  • ནང་བསྟན།
  • རྡོ་འབུམ་དཔེ་འཕྲིན།

སྐད་ཡིག

  • ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ།
  • ཇོ་མོ་གླང་མ།
  • ཧི་མ་ལ་ཡ
  • སྨོན་ལམ

རིག་གཞུང་།

  • བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་།
  • སློབ་གསོ་དྲ་བ།
  • འབྲུག་དཔེ་མཛོད།

རིག་གནས།

  • རིག་གནས་དྲ་བ།
  • བོད་ཀྱི་རིག་གནས།
  • སེང་རྡོར་དྲ་ཚིགས
  • ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།

དྲ་རྒྱ་གཞན།

  • གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ།
  • རྡོ་འབུམ་དཔེ་ཕྲེང་།
  • ལོ་གསར་རིག་གཞུང་།