WedDecWed2017

སྤེལ་དུས་མཐའ་མ།08:20:03 AM GMT

རྩོམ་གསར།:

བོད་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཐོག་མ་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད།

བོད་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཐོག་མ་འབྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད།བྲོ་བཟའ་ཁྲི་མ་ལོད་ནི་མེ་བྱི་སྤྱི་ལོ༦༧༦ལོར་རྒྱལ་པོ་སྐུ་གཤེགས་པ་དང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་བསྐྱངས།མགར་བཙན་སྙ་ལྡོམ་བུ་དང༌། དབས་ཏ་ར་ཁོང་ལོད་གཉིས་ཀྱིས་བློན་པོ་མཛད།

དེ་ལས་མང་བ:

སྒྲ་སྙན་གྱི་སྒྲིག་གཞི་དང་དབྱེ་བ།

སྒྲ་སྙན་གྱི་སྒྲིག་གཞི་དང་དབྱེ་བ།མངའ་རིས་ཆོས་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོའི་དུས། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་གོང་རོལ་དུ་སྟོད་ཁུལ་ལ་སྒྲ་སྙན་ཞེས་མི་ཟེར་བར་"རྒོད་པོ་"ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། དེང་སྐབས་མངའ་རིས་རྩ་མདའ་རྫོང་སོགས་ས་གནས་འགའ་ཞིག་ལ་མུ་མཐུད་རྒོད་པོ་ཞེས་བརྗོད།

དེ་ལས་མང་བ:

ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ།

ཆོས་སྐྱོང་བའི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་གྱི་སྐོར་བཞུགས།ཕོ་བྲང་བྱམས་པ་མི་འགྱུར་གླིང་དུ། སྤྱི་ལོ་༦༡༧མེ་གླང་ལོརམཚན་ལྟས་བཟང་པོ་དང་བཅས་ཡུམ་འབྲི་བཟའ་ཐོད་དཀར་ལ་སྲས་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་འཁྲུངས་པས།

དེ་ལས་མང་བ:

རིགས་རུས་ཆོ་འབྲང་བོད་རྒྱ་མིང་བརྡ་གསལ་འབྱེད།

རིགས་རུས་ཆོ་འབྲང་བོད་རྒྱ་མིང་བརྡ་གསལ་འབྱེད།རིགས་རུས་ཆོ་འབྲང་གི་སྐོར།
ཁྱོ་བོ།ཁྱོ་ག (丈夫)——བཟའ་ཟླ་ཕོ་ལ་ཟེར།
ཆུང་མ།(妻子)——བཟའ་ཟླ་མོ་ལ་ཟེར།
མག་པ།(女婿)——རང་གི་བུ་མོའི་ཁྱོ་བོར་མག་པ་ཟེར།
མནའ་མ།(儿媳妇)——རང་གི་བུའི་ཆུང་མར་མནའ་མ་ཟེར།

དེ་ལས་མང་བ:

རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་ཁག་གཉིས་པ།

རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་ཁག་གཉིས་པ།གོང་མར་མཐུད། རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་ཁག་གཉིས་པ། ཅུང་ཟད་རྒྱང་ནས་བལྟས་ཚེ་ལག་མི་མཁས་པ་ཞིག་གིས་བོད་ཡིག་བྲིས་སམ་སྙམ་པ་འཆར༑ ཡིག་འབྲུ་ཕལ་ཆེར་མ་བསླབ་ཀྱང་ཐོར་རེ་བ་ཞིག་ཀློག་ཐུབ་པར་འདུག

དེ་ལས་མང་བ:

༄༅། ། འབྲི་གུང་གླིང་ལོག

༄༅། ། འབྲི་གུང་གླིང་ལོགསྤྱིར་འབྲི་གོང་གླིང་ལོག་ཅེས་གྲགས་པའི་དོན་རྐྱེན་འདི་ནི་ས་སྐྱ་བས་བོད་སྤྱི་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་རིང་བྱུང་བའི་འཁྲུག་ལོང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཅུང་གྲགས་ཆེ་བའི་དུས་ཟིང་ཞིང་ཀྱང་ཡིན། འདིའི་ནང་དོན་གཙོ་བོ་ནི་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པའི་གཅུང་བོ་ཕྱག་ནའི་སྲས་ངྷྭརྨ་པཱ་ལ་རཀྵི་ཏས་སྲིད་མཛད་པའི་རིང་དུ། འབྲི་གུང་པའི་གདན་སའི་ཁྲིར་སུ་བསྐོ་མ་མཐུན་པས་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་།ས་སྐྱ་བས་འབྲི་གུང་གདན་སའི་ཁྲིར་སྣག་ཚ་གྲགས་སླེ་བ་འཇོག་རྩིས་མཛད་པར་འབྲི་གུང་པ་རྒྱ་བོ་གྲགས་པ་རིན་ཆེན་གྱིས་མ་འདོད་ནས་གྲགས་སླེ་བ་བཀྲོངས།

དེ་ལས་མང་བ:

རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་ཁག་དང་པོ།

རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ་ཁག་དང་པོ།དེས་ན་འདིར་གང་ཞིག་ཆེད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི། བཙན་པོ་ཡབ་སྲས་དེ་དག་གིས། འཇིག་རྟེན་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་མཛད་སྒོ་ཅི་དང་ཅི་གནང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང༌།

དེ་ལས་མང་བ:

རྒྱལ་རོང་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།


རྒྱལ་རོང་རྒྱལ་ཁག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།1.  ཆུ་ཆེན་རབ་བརྟན་རྒྱལ་བོ།  (齐钦然登土司)རྒྱལ་རབས་ཉེར་ལྔ་བ་ཁྲོ་བོ་འབུམ་གྱི་སྐབས་སུ་བོད་བཙན་པོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ས་གནས་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་ཞིག་ཡིན།  དེ་ནས་ཆུ་ཆེན་དེ་གོང་མ་ཆན་ལུང་གིས་ཕམ་བཅུག་པའི་བསོད་ནམས་དབང་རྒྱལ་གྱི་བར་དུ་རྒྱལ་རབས་ཞེ་ལྔ་བྱུང་ཡོད་ཅེས་བཀོད་འདུག  ལོ་རྒྱུས་ཁ་ཤས་ཐོག་རྒྱལ་རབས་ལྔ་བཅུ་ང་དགུ་ཞེས་ཀྱང་བཀོད་འདུག  འདིའི་རྒྱལ་ས་ནི་ལྷ་སྟེང་སྟེ་དེང་སང་རྔ་བ་ཁུལ་གྱི་ཆུ་ཆེན་རྫོང(金川)དུ་ཡོད།
2.  བཙན་ལྷ་བདག་ཆེན་རྒྱལ་བོ།(赞拉土司)མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་ལས།  ཆུ་ཆེན་གྱི་ཉིན་ངོས་སུ་བསྟན་པ།  རབ་བརྟན།  བཙན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ཡོད།  ཕྱི་མ་འདི་གཉིས་སྟོབས་དང་དཔའ་རྩལ་ཆེ་བས་ཧོར་རྒྱལ་བོའི་དུས་མངའ་ཞབས་སུ་མ་ཆུགས་པར་གྲགས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་།  མ་གཞི་བཙན་ལྷ་དང་རབ་བརྟན་རྒྱལ་བོ་གཉིས་ནི་རྒྱལ་བོ་གཅིག་གི་རུས་རྒྱུད་ལས་ཆད་པ་ཡིན།  རྒྱལ་ས་ནི་རྔ་བ་ཁུལ་གྱི་བཙན་ལྷ་རྫོང(小金)དུ་ཡོད།

དེ་ལས་མང་བ:

ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས།

ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན།རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གཤམ་དུ་བཀོད་ཡོད་ན་གཟིགས་ཞིབ་འཚལ།

དེ་ལས་མང་བ:

འབྲོག་པའི་མནའ་གྲོགས་སྒྲིག་ཚུལ་སྐོར།

འབྲོག་པའི་མནའ་གྲོགས་སྒྲིག་ཚུལ་སྐོར།སྤྱིར་བཏང་འབྲོག་མི་རྣམས་འདྲིས་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་ཡིད་བརྟན་ཆོག་པའི་གྲོགས་པོར་འགྱུར་བ་ནི་འབྲོག་མིའི་ཁྱད་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་རེད།

དེ་ལས་མང་བ:

བོད་ཀྱི་ས་ཁམས་ཆགས་ཚུལ།

གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེ་བོད།དེ་ཡང་རང་རེའི་མཁས་དབང་སྔ་མ་དག་གིས་བོད་ཡུལ་འདི་ཐོག་མར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་རིམ་གྱིས་མཚོ་བྲི་ནས་སྐམ་ས་བྱུང་ཚུལ་གསུངས་པ་བཞིན་ཚན་རིག་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་འདི་ཐོག་མར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་།

དེ་ལས་མང་བ:

དོན་གྲུབ་རྒྱལ་སྐུ་གཤེགས(༡༩༨༥།༢༠༡༥)ནས་ལོ་འཁོར༣༠ལོན་པའི་དུས་དྲན།

དོན་གྲུབ་རྒྱལ་(༡༩༨༥།༢༠༡༥)སྐུ་གཤེགས་ནས་མི་ལོ་༣༠འཁོར་པའི་དུས་དྲན།

སྙན་ངག་གསར་པའི་རྦབ་ཆུ་དྲག་ཏུ་འཕྱོ།བོད་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོར་བྱིས་པ་བསམ་མེད་ཞིག་ལྟར་གོག་མ་ནུར་གྱིས་འོངས་ཏེ་ཕྱི་དཔལ་འབྱོར་དང༌།ནང་བསམ་བློའི་ཐད་རྨོངས་ཞེན་དང་བག་འཁུམ་གྱི་ངང་ནས་ཐར་ཐུབ་མེད། དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་རྨོངས་དད་དང༌། སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བག་ཆགས་རྒྱུན་རིང་བས་ཡིན་ངེས།

དེ་ལས་མང་བ:

བོད་ཡུལ་གྱི་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་བཅུ་གཉིས།

བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞོན་ལྡན་པའི་ཕོ་བྲང་ཡུམ་བུ་བླ་སྒང༌།བོད་ཡུལ་གྱི་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་བཅུ་གཉིས་སྐོར་རོབ་གླེང་བའི་རྩོམ་ཡིག་ཅིག་གཤམ་དུ་བཀོད་ཡོད་པས་གཟིགས་པར་འཚལ།

དེ་ལས་མང་བ:

ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་མོ་ཧྥ་ཙུན་ནམ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕགས།

ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་མོ་ཧྥ་ཙུན་ནམ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕགས(1902-1980)རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་ལ་བྱང་ཆུབ་པའི་སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་མོ་ཧྥ་ཙུན་ནམ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕགས་བྱ་བ་ཁོང་ནི་སྤྱི་ལོ1902ལོར་ཧྲིན་ཀྲོའུ་སྟེ་དེང་གི་ཧོ་པེ་ཞིང་ཆེན་ཧྲིན་ཞན་ཞེས་པའི་ཁོངས་གཏོགས་ཀྱི་ཆར་འཁྲུངས་ཤིང་།1920ལོར་རྒྱ་ནག་རི་བོ་རྩེ་ལྔར་རབ་ཏུ་བྱུང་།

དེ་ལས་མང་བ:

བོད་ཀྱི་མེས་པོའི་རུས་རྒྱུད་སྒ་དང་ལྡོང་ལས་མཆེད་པའི་བོད་མི།

མདོ་ཁམས་མི་ཉག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་མཁར་རྫོང་ཞིགབོད་ཀྱི་མེས་པོའི་རུས་རྒྱུད་སྒ་དང་ལྡོང་ལས་མཆེད་པའི་བོད་མི་ཉག་གི་གནས་ཚུལ་རགས་ཙམ་བཤད་པ།

དེ་ལས་མང་བ:

བོད་ཡུལ་གྱི་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་བཅུ་གཉིས།

བོད་ཡུལ་གྱི་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་བཅུ་གཉིས་ལས་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ།བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ།

ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་ནི། ལྷ་ས་དམར་པོ་རིའི་སྟེང་དུ་ཆགས་ཤིང་། ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པ་དང་།

དེ་ལས་མང་བ:

བོད་སོག་མཆོད་ཡོན་བར་གྱི་འགལ་འབྲེལ་སྐོར།

བོད་སོག་མཆོད་ཡོན་བར་གྱི་འགལ་འབྲེལ་སྐོར་བཤད་པ།དེ་ཡང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་བས་སོག་པོའི་རྒྱལ་རིགས་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་གྱི་དཔུང་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་སྲིད་དབང་བཙུགས་པ་ཡིན་ལ།

དེ་ལས་མང་བ:

བོད་ཀྱི་གདོད་མའི་ལོ་རྒྱུས།

བོད་ཅེས་འབོད་པའི་མིང་དེ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའམ་དེའི་གོ་དོན་གང་ཡིན་པའི་སྐོར།བོད་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་ཚུལ།

དེ་ལས་མང་བ:

ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་རིམ་བྱོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གནད་བསྡུས།

ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་རིམ་བྱོན་བཞིའི་འདྲ་པར་བྲག་ངོས་སུ་རྐོས་མ།རང་བྱུང་སྐྱེ་དངོས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང༌།  མཚར་སྡུག་ཡིད་དུ་འོང་བའི་འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་སྲིད་པའི་རྒྱན་དུ་ཀུན་ནས་བཀྲ་བ། ༼འཛམ་གླིང་གསར་པའམ༽ཡོངས་གྲགས་ཨ་མེ་རི་ཁ་ཞེས་འབོད་པའི་ཡུལ་གྲུ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ནི།སའི་གོ་ལའི་ཕྱེད་ནུབ་མའི་གཞུང་ཐིག་གི་རྒྱང་ཚད༣༦ནས༡༦༥བར་དང༌།

དེ་ལས་མང་བ:

གདོད་མའི་གླུ་དབྱངས་དང་སྙན་ངག་གི་འབྲེལ་བ་བརྗོད་པ།

སྙན་ངག་གི་འབྱུང་ཁུངས་དེ་ནི་གླུ་ཡིན་པ་ངེས་དགོས།འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་རང་གི་འཚོ་གནས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རང་བྱུང་ཁམས་ལ་འཐད་རྩོད་གང་མང་བྱས་མཐར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་རིམ་བཞིན་ཆགས།

དེ་ལས་མང་བ:

ཨ་མི་རི་ཀའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཟུར་གཅིག

ཨ་མི་རི་ཀ་དང་ཡུལ་དེའི་རྒྱ་དར།མི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་ཡར་སྔོན་དུ། ཉིན་མཚན་མི་གཅིག་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ཏུ་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་གིས་བསླེབ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ལམ་མ་གཉིད་པའི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་བརྩི་ཞིང༌། གལ་སྲིད་དེ་འདྲའི་འཇིག་རྟེན་ནས་སླེབས་པའི་མགྲོན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་སྨྲས་ཚེ། སུ་གཅིག་གི་རྣ་བར་ཡང་འགྲོ་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད།

དེ་ལས་མང་བ:

བོད་ཀྱི་གླུ་བ་གླུ་མ།

གངས་ལྗོངས་ཀྱི་གླུ་པ་གླུ་མའི་གར་སྟེགས།

འཕྲོད་བསྟེན་ཤེས་བྱ།

ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན།

ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང༌།

ཤེས་ཡོན་ནི་མ་འོངས་པའི་མདུན་སྒོ་ཡིན།

རྒྱན་གོས་ཆ་ལུགས།

བོད་མིའི་གནའ་དེང་གོས་ཀྱི་མཚར་ཉམས།

གློག་བརྙན་གསར་པ།

བོད་ཀྱི་གྲགས་ཅན་གློག་བརྙན་ངོ་སྤྲོད།།

བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་སྐད་ཡིག་གསུམ་གྱི་དྲ་འབྲེལ།

རྩོམ་རིག

  • ཡིད་འོང་ལྷ་མཚོ།
  • རིག་འབྱུང་དྲ་བ།
  • མཆོད་མེ་རྩོམ་རིག
  • བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག

སྙན་ངག

  • ན་གཞོན་གསར་པ།
  • གཏེར་མཛོད།
  • བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད།

ལོ་རྒྱུས།

  • བཤད་མཛོད།
  • གདོད་མའི་ལོ་རྒྱུས།
  • དྲིས་ལན་དྲ་མཛོད།
  • གསལ་ལེ་རྒྱལ།

ཆོས་འབྱུང་།

  • ཆོས་ལུགས་ལོ་རྒྱུས།
  • ནང་བསྟན།
  • རྡོ་འབུམ་དཔེ་འཕྲིན།

སྐད་ཡིག

  • ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ།
  • ཇོ་མོ་གླང་མ།
  • ཧི་མ་ལ་ཡ
  • སྨོན་ལམ

རིག་གཞུང་།

  • བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་།
  • སློབ་གསོ་དྲ་བ།
  • འབྲུག་དཔེ་མཛོད།

རིག་གནས།

  • རིག་གནས་དྲ་བ།
  • བོད་ཀྱི་རིག་གནས།
  • སེང་རྡོར་དྲ་ཚིགས
  • ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།

དྲ་རྒྱ་གཞན།

  • གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ།
  • རྡོ་འབུམ་དཔེ་ཕྲེང་།
  • ལོ་གསར་རིག་གཞུང་།