TueOctTue2017

སྤེལ་དུས་མཐའ་མ།07:11:05 AM GMT

རྩོམ་གསར།:

ཨ་མི་རི་ཀའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཟུར་གཅིག

ཨ་མི་རི་ཀ་དང་ཡུལ་དེའི་རྒྱ་དར།

མི་ལོ་ལྔ་བཅུའི་ཡར་སྔོན་དུ། ཉིན་མཚན་མི་གཅིག་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ཏུ་ཚེ་གཅིག་ལུས་གཅིག་གིས་བསླེབ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ལམ་མ་གཉིད་པའི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་བརྩི་ཞིང༌། གལ་སྲིད་དེ་འདྲའི་འཇིག་རྟེན་ནས་སླེབས་པའི་མགྲོན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་སྨྲས་ཚེ། སུ་གཅིག་གི་རྣ་བར་ཡང་འགྲོ་སྲིད་ཀྱི་མ་རེད།

ཡིན་ན་ཡང༌། ད་ལྟ། སྙིགས་མ་ལྔ་བདོའི་དུས་ཚོད་འདི་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དབང་གིས་ང་ཚོ་འཚོ་ཞིང་གནས་པའི་ས་གཞི་ཆེན་པོ་འདི་ཡང་ཆུང་དུ་སོང་ནས། སྔོན་ཆད་མི་སླེབས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་བསླེབ་རྒྱུ་ཡོད་ཅིང༌། སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་བའི་ལྟད་མོ་ཡང་མཐོང་རྒྱུ་འདུག དཔེར་ན། ང་རང་གི་ཕ་ཡུལ་ནས་གློག་བརྙན་དང་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་བརྒྱུད་ལམ་ནས་མ་གཏོགས་མཐོང་ཐོས་དཀོན་པའི་འཇིག་རྟེན་གཞན་པ་ཞིག་སྟེ། ནུབ་ཕྱོགས་ཨ་མེ་རི་ཀ་ཞེས་པ་འདིར། མི་ལོ་འགའི་སྔོན་ལ་བོད་ཆེན་པོའི་མདོ་སྨད་མང་གཞོང་གི་ཐར་ཤུལ་དགོན་པའི་གླིང་སྟོད་ཀྱི་གྲྭ་ཤག་ཐེབས་ཆག་ཅིག་གི་ནང་དུ་ལྟོ་སྐྱ་གོས་ཧྲུལ་གྱི་གྲྭ་རྐྱང་རྣལ་མའི་འཚོ་བར་རོལ་བའི་ཁོ་བོ། སྟབས་ལེགས་དང་སྟེས་དབང་ཁོ་ན་ཞིག་གིས། ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཨ་མེ་རི་ཀར་སླེབས་ཤིང༌། ཕ་ཡུལ་གྱི་སྦྲ་ནག་དང་ཁང་སྐྱའི་ཚབ་ཏུ་ཨ་མྱེས་གླང་ཆེན་དང་ཁེ་རབ་དཔག་ཆེན་གྱི་མཐོ་ཚད་དང་མཉམ་པའི་ཁང་བརྩེགས་དང༌། ཕ་ཡུལ་གྱི་གཡག་དང་རྟ་བོང་གི་ཚབ་ཏུ་གློག་ལྟར་མྱུར་བའི་གནམ་གྲུ་དང་ས་འོག་གི་རིམ་པ་དང་བོའི་འགྲུལ་བཞུད་མེ་འཁོར། ཕ་ཡུལ་གྱི་མ་བཅོས་ཤ་མར་གྱི་ཚབ་ཏུ་ལས་སྣོན་བརྒྱ་ཕྲག་བྱས་པའི་ཤ་བྲོ་མེད་དང་མར་མདོག་མེད་སྣ་ཚོགས། ཕ་ཡུལ་གྱི་ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་གི་བརྩེ་བའི་ཚབ་ཏུ་ཁྲིམས་ལུགས་ལ་རྒྱབ་རྟེན་བཅོལ་བའི་མི་གཤིས་རྫུན་མ། ཕ་ཡུལ་གྱི་ལྷིང་འཇགས་རྩྭ་ཐང་གི་ཚབ་ཏུ་འུར་ཟིང་གིས་མི་སེམས་སྨྱོན་པར་གཏོང་བའི་སྲང་ལམ་ཆེ་ཆུང༌། དེ་དང་དེ་འདྲའི་ཆ་མེད་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདིར་རེ་ཞིག་འཚོ་བ་སྐྱེལ་བའི་སྐབས་འདིར། རང་གི་ཕ་ཡུལ་དུ་སྣ་འཛོབས་དུས་དེབ་ཅིག་འདོན་སྤེལ་བྱེད་
བཞིན་ཡོད་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཞིང༌། དུས་དེབ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྩོམ་ཡིག་གི་ཞལ་འདེབས་ཤིག་ཀྱང་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་བྱུང་ན་ཡང༌། རང་གིས་ སྔོན་ཆད་བྲིས་པའི་བརྩམས་སྒྲུང་དང་སྙན་ངག་དེ་ཚོ་ནི་ད་ལྟ་མི་གཞན་ཕར་ཞོག་རང་གིས་ཀྱང་ཀློག་མི་འདོད་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་གི་ཀློང་དུ་ལུས་ཡོད་ཅིང༌། ཕ་ཡུལ་དུ་ཤེས་རིག་གི་མཐོ་རླབས་རབ་དང་རིམ་པ་ཞིག་འཕྱུར་བཞིན་ཡོད་ཚུལ་ཐོས་པས། སྨྱུ་གུ་ལག་པར་བླངས་ནས་ཅི་ཞིག་འབྲི་དགོས་པ་ཡང་མི་དྲན་པའི་ཚོད་དུ་གདའ།
ཡིན་ན་ཡང༌། མིའི་རྣམ་རྟོག་ཅེས་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་མཚོའི་རྦ་རླབས་དང་མཚུངས་པར་མཛད་མཐའ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང་བས། ད་ལྟ་ང་རང་སྡོད་སའི་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་གནས་ཚུལ་རགས་ཙམ་ཞིག་མཚམས་སྦྱོར་བྱས་ཚེ། ཕ་ཡུལ་གྱི་གྲོགས་པོ་རེ་ཟུང་གིས་དགའ་བསུ་མི་བྱེད་ན་ཡང་ཁྲོ་གཉེར་མི་སྡུད་པར་བསམས་ནས། གཤམ་ དུ་རང་གི་མཐོང་ཐོས་རགས་བསྡུས་ཤིག་སྤྱན་བསྟར་ཞུའོ། །
དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ལྟར་ན། དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་བརྩམས་ཏེ་དབྱིན་ཡུལ་དང་སི་པན་གྱི་མི་སྐོར་ཞིག་གིས་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཆགས་དབྱིབས་ཤེས་འདོད་ཀྱི་བསམ་བློ་འགོག་མེད་ཅིག་གི་རེ་སྐུལ་ལྟར། གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོར་བསྡད་དེ་ཡོ་རོབ་ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་ཨེ་ཤི་ཡའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་ཤིང༌། ཁོ་ཚོར་དེང་རབས་ཀྱི་སྐུད་མེད་གློག་གི་བརྡ་འཕྲིན་མ་ལག་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ཨེ་ཤི་ཡའི་ཡུལ་དུ་མ་སླེབས་པར་གླིང་ཆེན་ཨ་མེ་རི་ཀའི་ཡུལ་དུ་སླེབས་པས། གནས་འདིར་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གི་སྔོན་ནས་གླིང་ཆེན་ཨེ་ཤི་ཡ་ནས་ཨ་ལ་སི་ཀའི(Alaska)འཁྱག་རོམ་བརྒྱུད་དེ་གནས་འདིར་སླེབས་ནས་འཚོ་བ་སྟབས་བདེ་ཞིག་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་པའི་འདོད་མའི་མི་རིགས་ཤིག་དང་འཕྲད་ཅིང༌། མི་རིགས་དེའི་གདོང་དབྱིབས་ནི་ང་ཚོ་བོད་མིའི་ངོ་དབྱིབས་དང་ཧ་ཅང་མཚུངས་པ་དང༌། ཁོ་ཚོས་རང་རེའི་བོན་གྱི་ཆོས་ལུགས་ཆོ་ག་རེ་ཟུང་དང་ཤིན་ཏུ་ཆ་འདྲ་བའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སྤེལ་བ་དང༌། སྐབས་རེར་ཚོ་ཁག་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་མཛའ་ འབྲེལ་དང༌། སྐབས་རེར་རྒྱུ་རྐྱེན་ག་གེ་མོའི་དབང་གིས་ཚོ་ཁག་བར་དམར་འཛིང་ཡང་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
ཡོ་རོབ་ཀྱི་འགྲུལ་བཞུད་པ་དེ་ཚོའི་ཐོག་མའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དུ་བསླེབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང༌། དབྱིན་ཇིའི་སྐད་དུ་རྒྱ་གར་ལ་ཨིན་སྒྲི་ཡ(India)དང༌། རྒྱ་ གར་གྱི་མི་ལ་ཨིན་སྒྲི་ཡན(Indian)ཟེར་བར། འགྲུལ་བཞུད་པ་དེ་ཚོས་གླིང་ཆེན་ཨ་མེ་རི་ཀ་ཐོག་མར་རྙེད་སྐབས། གླིང་ཆེན་འདི་རྒྱ་གར་ཡིན་པ་དང་མི་རིགས་འདི་ཡང་རྒྱ་གར་བ་ཡིན་པར་བསམས་ཏེ་མི་རིགས་འདིའི་མིང་ལ་རེ་སྒྲི་ཨིན་སྒྲི་ཡན(Red Indian)ཞེས་པ། བོད་སྐད་དུ་རྒྱ་གར་བ་དམར་བོ་ཞེས་བཏགས་པ་རེད། མི་རིགས་འདིའི་གདོང་དབྱིབས་དང་ཤ་མདོག་བོད་རིགས་དང་ཆེས་འདྲ་བས། དུས་རབས་འདིའི་ནང་ཐོག་མར་བོད་རིགས་ཁ་ཤས་ཨ་རིར་སླེབས་དུས། ཨ་རི་བ་མང་བོ་ཞིག་གིས་བོད་རིགས་དེ་ཚོ་གླིང་འདིའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དང༌། དེའི་དཔང་བོ་ལྟ་བུར། <<བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག>>ཅིག་ཏུ་བཀོད་པའི་མཁས་དབང་ནམ་མཁའི་ནོར་བུའི་དཔྱད་རྩོམ་ཞིག་ཏུ། ཁོང་དང་ཁོང་གི་བུ་གཉིས་ལྷོ་ཨ་མེ་རི་ཀའི་འདོད་མའི་མི་རིགས་འདུས་སྡོད་བྱེད་ས་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་སྐབས། གདོད་མའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་གཉིས་ཁོ་ཚོའི་མི་
རིགས་སུ་ནོར་ནས་ཁོ་རང་ཚོའི་ཡུལ་སྐད་ཀྱིས་སྐད་ཆ་དྲིས་པ་ལྟར་རོ། །
དེང་སྐབས། གདོད་མའི་མི་རིགས་འདིའི་མིང་ལ་དབྱིན་སྐད་དུNative Americanནེ་ཁྲེ་ཨ་མེ་རི་ཀན་ཏེ་ཨ་མེ་རི་ཀའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་ཡུལ་མི་ཞེས་འབོད་བཞིན་ཡོད། ཁོ་ཚོས་རྙེད་པའི་མི་རིགས་འདིས་ཐོག་མའི་དུས་དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་གླིང་ གཞན་ནས་སླེབས་པའི་མི་རིགས་དཀར་བོ་འདི་ཚོར་འགོག་རྒོལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བྱས་ཤིང༌། སྐབས་དེའི་མེ་མདའ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པའི་ཡོ་རོབ་པ་དེ་ཚོས་མི་ རིགས་འདིའི་ས་ཆར་བཙན་འཛུལ་ཐོག་མ་བྱས་པའི་སྐབས་དེ་རང་ནས་བཟུང་སྟེ་ལག་པར་གྲི་དང་མདའ་མདུང་མ་གཏོགས་མེད་པའི་མི་རིགས་ཉམ་ཆུང་འདིར་བཙན་གནོན་དྲག་པོ་རབ་དང་དང་རིམ་པ་ཞིག་བྱས་པ་རེད།
ཡོ་རོབ་པ་ཚོས་ཐོག་མར་མི་རིགས་འདིའི་ཚོ་ཁག་བར་གྱི་འགལ་བ་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས། མི་རིགས་འདིའི་ཚོ་ཁག་བར་དབྱེན་འཀྲུགས་དང༌། མི་ཀླད་ཆུང་སྐོར་ཞིག་བསླུ་བྲིད་ཀྱིས་ཚོ་ཁག་རེ་ཟུང་གི་དཔོན་པོར་བསྐོས་ཏེ་གཤམ་འོག་མི་རིགས་ལ་མགོ་སྒུར་བསླབ་བྱ་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་ཅིང༌། ཁོ་ཚོའི་དབང་འོག་ཏུ་བཅུག་པའི་མི་རིགས་འདིའི་མི་གྲངས་ཉུང་དུ་གཏོང་ཕྱིར་མི་ཚོགས་སྡེབ་གསོད་དང༌། གྱོན་ཆས་ཁྲི་ཕྲག་གི་ནང་དུ་སྲོག་འཕྲོག་དུག་རྫས་བྱུགས་ཏེ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་བཀྲམས་པས། ལོ་ངོ་འགའི་རིང་ལ་མི་རིགས་ཉམ་ཆུང་འདིའི་མི་འབུམ་ཕྲག་ཙམ་ཞིག་གྱོན་ཆས་ཀྱི་དུག་འགོས་ཏེ་ཤི་བ་རེད།
ཡོ་རོབ་པ་ཚོས་དེ་ལྟར་གདོད་མའི་དུས་ནས་ས་འདིའི་བདག་པོ་བསྙོན་དུ་མེད་ པར་གྲུབ་པའི་མི་རིགས་འདི་དབང་འོག་ཏུ་བསྡུས་རྗེས། གྲུ་གཟིངས་ཆེན་པོ་མང་ བོའི་ནང་དུ་ཁོ་ཚོའི་ནང་མི་བུ་ཕྲུག་དང་རྒྱུ་ནོར་དབོར་འདྲེན་གྱིས་ས་གནས་འདིར་ཁྱིམ་གཞི་བརྟན་པོར་བཟུང༌། སྐབས་འདིར་ཡང་མི་རིགས་ཉམ་ཆུང་འདིའི་མི་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞིག་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་དུ་བཅུག་པ་རེད།
དེ་ནས་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་སྐབས་སུ། ཡོ་རོབ་པ་ཚོས་གླིང་ཆེན་ཨ་མེ་རི་ཀའི་ཡུལ་གྲུ་མང་བོ་ཞིག་བཙན་བཟུང་བྱས་ནས། མི་རིགས་ནག་པོ་ཁྲི་ཁ་ཤས་ཤིག་གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་གླིང་ཆེན་འདིའི་སྟེང་དུ་དབོར་ནས་སྡུག་ལས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་རེད། སྐབས་དེའི་དངོས་བྱུང་གནས་ཚུལ་མཚོན་པའི་གློག་བརྙན་དུ་མཐོང་བ་གཞིར་བཟུང་ནས་བརྗོད་ན། གྲུ་གཟིངས་ཀྱི་འོག་ཁང་གུ་དོག་པོ་མི་བཅུ་ཕྲག་ལས་མི་ཤོང་བ་དེ་འདྲའི་ནང་དུ་རྐང་ལག་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་སྦྲེལ་བའི་མི་རིགས་ནག་པོ་དྲུག་ཅུ་ནས་བདུན་ཅུ་ཙམ་རེ་བརྫངས་ནས་ཟླ་བ་རེ་ཟུང་ལ་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་རིང༌། མི་མང་བོ་ཞིག་ནི་དབུགས་གཏོང་ལེན་ཡང་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་སྡུག་གི་འོག་ནས་ཚེ་སྲོག་ཤོར་ཞིང༌། མི་རིགས་ནག་པོའི་བུ་མོ་ལོ་གཞོན་རྣམས་ལ་བཙན་གཡེམ་འདྲ་མིན་བྱས་ཏེ་ཕྲུ་གུ་འཁོར་ཏུ་བཅུག་པ། མིའི་རིན་ཐང་ལ་དུད་འགྲོ་ཟོག་གི་འདུ་ཤེས་བཟུང་སྟེ་བྲན་གཡོག་ཉོ་ཚོང་གི་བྱ་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བ་སོགས། མི་རིགས་གཉའ་གནོན་དང་མི་རིགས་རྩ་མེད་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་མང་བོ་ཞིག་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བ་རེད།
མི་འདི་དག་གླིང་ཆེན་ཨ་རིར་སླེབས་པའི་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ། ཟ་མ་དྲི་སྣོམ་ཙམ་ཞིག་ལས་མེད་པར་ལོ་གྲངས་མང་བོར་རྐང་ལག་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་སྦྲེལ་བཞིན་ངལ་རྩོལ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དུ་བཅུག་པས། གནས་སྟངས་སྡུག་པོ་དེ་འགོ་བཙུགས་པ་ནས་བརྩིས་པའི་རིང་ཤོས་ལ་ཡང་མི་རེས་ལོ་ལྔ་ནས་བཅུ་ཡན་འཚོ་གནས་མི་ཐུབ་པར་བརྗོད། དེ་དུས་ཀྱི་མིའི་གྲངས་འབོར་ལ་གཞིགས་ཚེ། ཡོ་རོབ་པ་དང་གདོད་མའི་མི་རིགས། མི་ནག་པོ་བཅས་ཀྱི་གྲངས་ཀའི་བར་ཁྱད་ཧ་ཅང་མི་འདྲ་ན་ཡང༌། ཡོ་རོབ་པ་ཚོར་མེ་མདའ་དང་མེ་སྒྱོགས་ཡོད་པས། ཁོ་ཚོའི་བཀའ་དང་དུ་མི་ལེན་མཁན་སུ་ཞིག་ཡིན་ཡང་དམར་གསོད་གཏོང་གི་ཡོད་པས། ཁོ་ཚོ་ལས་གྲངས་འབོར་ལྡབ་བརྒྱ་ཕྲག་གིས་མང་བའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་དང་མི་ནག་པོ་རྣམས་ཡོ་རོབ་པ་འདི་དག་གི་ཚེ་གཡོག་ཏུ་མི་སྡོད་ཐབས་མེད་བྱུང༌།
གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་སྟེ། ཡོ་རོབ་པ་དེ་ཚོས་གདོད་མའི་མི་རིགས་དང་མི་ནག་པོའི་རིགས་རྒྱུད་རྣམས་ལ་ཁོ་ཚོའི་ཆོས་ལུགས་བཙན་བསྐྱུར་གྱིས་སྟོན་པ་ཡེ་ཤུའི་རྗེས་སུ་འཇུག་དགོས་པའི་བཙན་གནོན་དྲག་པོ་བཏང་བས། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་ཁོ་ནའི་ཁྲོད་དུ་མི་ཁྲི་ཕྲག་གི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་ཞིང༌། དངོས་བརྗོད་གློག་བརྙན་ཞིག་ཏུ། མི་ནག་ཕོ་གསར་ཞིག་ཡེ་ཤུའི་མཁན་པོ་ཞིག་གི་བསླུ་བྲིད་ཀྱི་རྒྱ་རུ་ཚུད་ནས་སྐེ་ལ་སྟོན་པ་ཡེ་ཤུ་དམར་གསོད་གཏོང་སའི་རྒྱ་གྲམ་ཞིག་བཏགས་ནས་ཁྱིམ་དུ་ལོག་པས། ཁོའི་ཨ་མས་མོ་རང་གི་བུ་དེས་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བསྐྱུར་བ་ཤེས་ནས་ཁོ་ལ་ཚིག་རྩུབ་དྲག་པོ་བརྗོད་པ་མ་བཟོད་པར། ཕོ་གསར་དེས་ཁོའི་ཨ་མའི་མགོ་བོ་རྒྱུགས་ཆུ་ཞིག་གི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་བསད་པ་ལྟ་བུ། ཡ་ང་ཞིང་ཡིད་སྐྱོ་བའི་གནས་ཚུལ་རིམ་བཞིན་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།
གཞན་ཡང༌། གྲོང་རྡལ་ག་གེ་མོའི་བུད་མེད་སྦྲུམ་མ་ཞིག་གིས་ཡོ་རོབ་པའི་དཔོན་པོ་ཞིག་གི་བཀའ་ལ་མ་ཉན་པས། གྲོང་བརྡལ་དེའི་མང་ཚོགས་བསྐོངས་པའི་དཀྱིལ་དུ། སྦྲུམ་མ་དེ་དམར་ཧྲེང་དུ་ཕྱུངས་ཏེ་ཤིང་སྡོང་ཞིག་ལ་བཏགས་ནས་གདོད་མའི་མི་རིགས་དེ་ཚོར་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་མོ་ལ་གཅར་རྡུང་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ་སྦྲུམ་མ་དང་མོའི་ཁོག་པའི་ནང་གི་ཕྲུ་གུ་གཉིས་མཉམ་དུ་དམར་གསོད་བཏང་བ་ལྟ་བུ། འཇར་པན་བཙན་འཛུལ་བས་རྒྱ་ནག་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་བཙན་གནོན་བྱས་པ་དང་ཆ་མཚུངས་པའི་གནས་ཚུལ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་གྲངས་མེད་ཅིག་བྱུང་འདུག
དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་འགོ་སྟོད་ཙམ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཡོ་རོབ་པ་སྟེ་མི་རིགས་དཀར་བོ་འདི་ཚོས། ཁོ་ཚོའི་ཚེ་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་བའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་དང་མི་རིགས་ནག་པོའི་སྟེང་ལ་སྤེལ་བའི་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་སྲིད་ཇུས་དེར་ཅུང་ཟད་གུ་ཡངས་གཏོང་འགོ་ཚུགས་ནས། ཚེ་གཡོག་པའི་ཕྲུ་གུའི་ཆེད་དུ་སློབ་གྲྭ་དང་ཚེ་གཡོག་པ་ཕོ་གསར་མང་བོ་ཞིག་ཁོ་ཚོའི་རིམ་པ་དམའ་བའི་དམག་མིར་བསྡུ་ལེན་བྱས་ཤིང༌། ཚེ་གཡོག་པ་བུད་མེད་མང་བོར་བཟོ་གྲྭ་དང་ཚོང་ཁང་གི་ལས་ཀ་སྤྲད་པ་སོགས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་ཙམ་གྱི་རིང་ལ་མིའི་ལུས་རྟེན་གྱི་སྟེང་དུ་དུད་འགྲོའི་འཚོ་བ་བསྐྱལ་བའི་མི་རིགས་འདི་གཉིས་ལ་དབུགས་དབྱུང་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཐོབ་པ་རེད། སྐབས་འདི་དག་གི་རིང་ལ། ཚེ་གཡོག་པའི་ཁྲོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་མང་བོ་ཞིག་གིས་མི་
རིགས་དཀར་བོ་དག་གིས་ཁོ་བ་ཚོའི་ཆེད་དུ་བཟོས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ ཁྲིམས་དང་ཡུལ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་དོ་མི་མཉམ་པའི་གནད་དོན་མང་བོ་ཞིག་ཐེར་འདོན་བྱས་པས། མི་རིགས་དཀར་བོའི་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་ཚེ་གཡོག་པ་ཤེས་ཡོན་ཅན་སྟོང་ཕྲག་མང་བོ་དམར་གསོད་གཏོང་དགོས་བྱུང་ཞིང༌། ཚེ་སྲོག་མ་ཤོར་བ་དག་ཀྱང་ལོ་ངོ་བཅུ་གྲངས་མང་བོ་དང་ཐ་ན་ཚེ་བཙོན་དུ་སྡོད་དགོས་པ་ཡང་ཧ་ཅང་མང་བོ་ཞིག་བྱུང་འདུག འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གསར་བ་མ་བཙུགས་སྔོན་དུ་གོ་མིན་ཏང་གིས་གུང་ཁྲན་ཏང་ཡོན་སྟོང་ཕྲག་མང་བོ་དམར་གསོད་བཏང་བའི་གནས་སྟངས་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད།
མཐའ་མ་དེ་ལ། ནམ་མི་ལངས་ཀ་མེད་ཉི་མས་གཏུགས་ཞེས་པའི་ཁ་དཔེ་ལྟར། ཚེ་གཡོག་པའི་ཁྲོད་ནས་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་ཡིག་རྨོངས་པ་རབ་དང་རིམ་པས་ངོ་རྒོལ་དང༌། དབྱིན་ཇིའི་མི་རིགས་དཀར་བོ་ནང་ཁུལ་ནས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་ཚེ་གཡོག་པར་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྤྲོད་དགོས་པའི་ལྟ་ཚུལ་འཛིན་མཁན་སྟོང་ཕྲག་མང་བོ་བྱུང་བས། མི་རྒྱུད་དཀར་བོ་ཡང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་མ་མཐུན་པར་ཕྱོགས་ཁག་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་གྱེས་ཏེ་དམག་འཁྲུག་ཐེངས་མང་བརྒྱབ་པའི་མཐར། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་བའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་ནས་བཟུང་སྟེ་མི་རིགས་དཀར་བོ་དང་ཚེ་གཡོག་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་ཞེས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྩ་ཁྲིམས་ནང་མཉམ་མཇུག་མི་བྱེད་ཀ་མེད་བྱུང་བ་རེད། དུས་སྐབས་དེའི་སྔ་རྗེས་སུ། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་
ལས་ཐོག་པ་ལིན་ཁོན(Lincoin)གྱིས་གཙོས་པའི་མི་རིགས་གཞན་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་ཆེད་དུ་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་གྱི་མི་སྣ་སྐོར་ཞིག་གི་ཚེ་སྲོག་ཀྱང་རླབས་ཆེ་བའི་ལས་འགུལ་འདིའི་ནང་དུ་མི་རྒྱུད་དཀར་བོའི་མེ་མདའི་འོག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆེས་མཐོའི་འགོ་ཁྲིད་དང་དམག་ཤུགས་དབང་འཛིན་པ་མཐོ་གྲས་ནི་སྔར་བཞིན་མི་རིགས་དཀར་བོ་ཁོ་ནས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་གི་མི་རིགས་བར་གྱི་འཁོན་འཛིང་ལ་བརྟེན་ནས༌། སྐབས་རེར་མི་རིགས་དཀར་བོ་དཔུང་སྡེབས་ཀྱིས་ཚེ་གཡོག་པའི་མི་རྒྱུད་དམར་གསོད་དང༌། སྐབས་རེར་ཚེ་གཡོག་པའི་མི་རྒྱུད་མཉམ་རུབ་ཀྱིས་མི་རིགས་དཀར་བོ་དམར་གསོད་གཏོང་བ་སོགས། མི་རིགས་བར་གྱི་རྩོད་རྙོག་རིང་མོ་དེ་ད་དུང་མཇུག་རྫོགས་མེད། གཞན་གདོད་མའི་མི་རིགས་དང་མི་རིགས་ནག་པོའི་ཁྲོད་ནས་མི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལ་སེམས་ཁུར་བྱེད་མཁན་དང་རླབས་ཆེ་བའི་སྒྱུ་རྩལ་བ་སོགས་མི་རིགས་ཀྱི་ལས་དབང་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མི་སྣ་ཞིག་གཟེངས་སུ་ཐོན་ཚེ། མི་རིགས་དཀར་བོ་རང་གིས་ཐད་ཀར་རམ། ཡང་ན་མི་རིགས་ནང་ཁུལ་གྱི་ངོ་གཉིས་མའི་རིགས་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་དམར་གསོད་གཏོང་དུ་འཇུག་གི་ཡོད་པ་རེད།
དེ་ལྟར་མི་རིགས་དཀར་བོའི་བཙན་འཛུལ་དང་གཉའ་གནོན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས། གླིང་ཆེན་འདིའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོག་མའི་གྲངས་འབོར་ས་ཡ་ཁ་ཤས་ནས་ད་ལྟ་ས་ཡ་གཅིག་ཟིན་མ་ཟིན་ཙམ་ལས་མེད་ཅིང༌། ས་ཆ་གཅིག་ཁོ་ནར་རུབ་སྡོད་བྱེད་མཁན་སྐོར་ཞིག་ཕུད། གཞན་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཁ་འཐོར་བ་ཚོའི་སྐད་དང་ཆོས་ལུགས། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས། གོས་དང་ཆ་ལུགས་སོགས་ནི་རྩ་མེད་དུ་ཡལ་ནས། མི་རིགས་དཀར་བོའི་རིག་གཞུང་གི་རྦ་རླབས་ཀྱིས་གཡེངས་ཏེ་ར་མིན་ལུག་མིན་ཆགས་ནས་ཡོད་པ་དང༌། ཉེ་ཆར་ཨ་རིའི་ཁྲིམས་ཁང་ཞིག་ནས། ལོ་ངོ་བརྒྱ་ དང་ལྔ་བཅུའི་ཡར་སྔོན་དུ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ནག་ཉེས་བཙུགས་ཏེ་སྐེ་བསྒགས་དམར་གསོད་བཏང་བའི་གདོད་མིའི་མི་སྣ་ཞིག་ལ་ཉེས་པ་མེད་པའི་དཀར་འདོན་བྱས་པ་ནི།
མི་རོ་སྐམ་པོ་ཆུ་ལ་སྦངས་ནས། ལོ་རྒན་དྲུག་ཅུ་རྩིས་རྒྱག་བྱས་པའི་དཔེ་ལས་མ་འདས་སོ། །དེ་མིན། དུས་རབས་འདིའི་ནང་དུ་ཡང༌། མི་རིགས་ནག་པོ་འབུམ་ཕྲག་མང་བོར་ལས་ཀ་མི་རག་པ་དང༌། མཐོང་ཆུང་གི་རྣམ་འགྱུར་འཛིན་པ་སོགས་ལ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ད་དུང་ཐོན་མེད།
མི་རིགས་ནག་པོ་ཚོ་ཡང་གནས་སྟངས་དེ་ལས་མ་འདས་པར། ཁོ་ཚོའི་ཕ་མེས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱུད་དང་ཆ་ལུགས། སྐད་དང་ཡི་གེ་བཅས་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་རྒྱས་བཏབ་སྟེ། མི་རིགས་དཀར་བོའི་རིག་གཞུང་གི་གཏིང་དུ་བྱིངས་ནས་ཕྱིར་འོང་ཐབས་མེད་པར་གྱུར་ཟིན། དཔལ་ཡོན་གཉིས་ལྡན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་འདིར། དེང་སྐབས་ད་དུང་གདོད་མའི་མི་རིགས་འདི་སྤྱི་ཚོགས་ལས་ལོགས་སུ་ཕུད་དེ། ཁོ་ཚོ་འདུས་སྡོད་ས་ཁུལ་དུ་ཤེས་ཡོན་དར་སྤེལ་གྱི་རྩ་ཁྲིམས་མེད་པ་དང༌། ཆང་རག་ཚོད་མེད་དུ་བཏུང་ཆོག་པ། (མི་མང་བོ་ཞིག་མི་རིགས་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་སེམས་སྐྱོ་ནས་་བསམ་བཞིན་ཨ་རག་ཚོད་མེད་དུ་འཐུངས་ཏེ་རང་གི་ཚེ་སྲོག་ཐུང་དུ་གཏོང་བཞིན་འདུག)ཐ་མག་དཀར་ནག་གི་རིགས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུར་གུ་ཡངས་ཡོད་པ་སོགས་
མི་རིགས་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་སྲིད་ཇུས་ཤིག་ད་དུང་ནམ་ གུང་གི་དུག་སྦྲང་ཁྱུ་ཞིག་དང་འདྲ་བར། མི་རིགས་འདིའི་ཚེ་སྲོག་གི་ཁྲག་རྩའི་སྟེང་དུ་གནས་བཅས་ཡོད་པ་རེད།
ད་ལྟ། ང་རང་གནས་སྡོད་བྱེད་སའི་ཨ་རིའི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་སེ་ཨ་ རོལ(སེ་ཨ་རོལSEATTLEཞེས་པའི་མིང་ཚིག་འདི་ཡང་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཀྱི་མེས་པོ་ཞིག་གི་མིང་རེད)གྱི་སྲང་ལམ་དུ། གདོད་མའི་མི་རིགས་རེ་ཟུང་གིས་མདོ་སྨད་ཀྱི་སྒྲ་སྙན་རྡུང་ལེན་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་དབྱངས་རྟ་དང་མཉམ་དུ་མི་རིགས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐྱོ་གར་ཞིག་གླུ་རུ་ལེན་པ་ནི། "སྔོན་ཆད། ངའི་ཕ་མེས་ཡང་མེས་ས་འདིའི་བདག་པོ་ཡིན།ད་ལྟ། ངའི་བུ་རབས་ཚ་རྒྱུད་ས་འདིའི་གཡོག་པོ་ཡིན།"

རྩོམ་བྲིས་པ་ཀླུ་སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ

བོད་ཀྱི་གླུ་བ་གླུ་མ།

གངས་ལྗོངས་ཀྱི་གླུ་པ་གླུ་མའི་གར་སྟེགས།

འཕྲོད་བསྟེན་ཤེས་བྱ།

ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན།

ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང༌།

ཤེས་ཡོན་ནི་མ་འོངས་པའི་མདུན་སྒོ་ཡིན།

རྒྱན་གོས་ཆ་ལུགས།

བོད་མིའི་གནའ་དེང་གོས་ཀྱི་མཚར་ཉམས།

གློག་བརྙན་གསར་པ།

བོད་ཀྱི་གྲགས་ཅན་གློག་བརྙན་ངོ་སྤྲོད།།

བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་སྐད་ཡིག་གསུམ་གྱི་དྲ་འབྲེལ།

རྩོམ་རིག

  • ཡིད་འོང་ལྷ་མཚོ།
  • རིག་འབྱུང་དྲ་བ།
  • མཆོད་མེ་རྩོམ་རིག
  • བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག

སྙན་ངག

  • ན་གཞོན་གསར་པ།
  • གཏེར་མཛོད།
  • བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད།

ལོ་རྒྱུས།

  • བཤད་མཛོད།
  • གདོད་མའི་ལོ་རྒྱུས།
  • དྲིས་ལན་དྲ་མཛོད།
  • གསལ་ལེ་རྒྱལ།

ཆོས་འབྱུང་།

  • ཆོས་ལུགས་ལོ་རྒྱུས།
  • ནང་བསྟན།
  • རྡོ་འབུམ་དཔེ་འཕྲིན།

སྐད་ཡིག

  • ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ།
  • ཇོ་མོ་གླང་མ།
  • ཧི་མ་ལ་ཡ
  • སྨོན་ལམ

རིག་གཞུང་།

  • བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་།
  • སློབ་གསོ་དྲ་བ།
  • འབྲུག་དཔེ་མཛོད།

རིག་གནས།

  • རིག་གནས་དྲ་བ།
  • བོད་ཀྱི་རིག་གནས།
  • སེང་རྡོར་དྲ་ཚིགས
  • ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།

དྲ་རྒྱ་གཞན།

  • གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ།
  • རྡོ་འབུམ་དཔེ་ཕྲེང་།
  • ལོ་གསར་རིག་གཞུང་།