SatNovSat2017

སྤེལ་དུས་མཐའ་མ།10:45:42 AM GMT

རྩོམ་གསར།:

ཟླ་བ་སྒྲོལ་མའི་གཏམ་བཤད།

བོད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་བ་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མས་ཨ་རིའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭར་སློབ་ཐོན་གཏམ་བཤད་གནང་བཞིན་པ།
མཁྱེན་ལིི་དྲ་རྒྱ་ལ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་ན་གནས་ཚུལ་རྒྱས་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ།

དེ་རིང་འདི་ན། འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཞིའི་རིང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོའི་མི་ཚོགས་ཤིག་གིས་བསྐོར་ཡོད། དེ་རིང་ང་ཚོ་འདི་ན་གུས་ཞབས་དང་གདེང་ཚོད་ཀྱིས་ཁེངས་ནས་ལངས་ཡོད། འདི་ནི་རྫོགས་མཚམས་ཤིག་མིན། འདི་འགོ་འཛུགས་ཤིག་ཡིན། ཞེས་གཏམ་བཤད་དུ་གསལ་འདུག

་་་་་་་་དོན་འགྲུབ་སྒྲོལ་མས་བོད་བསྒྱུར་བྱས།

༡: ལོ་ངོ་བཞིའི་གོང་དུ་ང་སློབ་གྲྭ་འདིར་གསར་དུ་འབྱོར་ནས་བདུན་དང་པོའི་ཉིན་ཞིག་ལ། ང་དང་གྲོགས་མོ་འགའ་ཞིག་གི་ལྷན་དུ་སློབ་གྲྭའི་གསོལ་ཚིགས་ཁང་དུ་གུང་ཟས་ཤིག་ཟོས། སྐབས་དེའི་ང་ཚོ་ནི་ཞེད་སྣང་དང་བློ་འཚབ་ཀྱིས་སེམས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡམས་ཡོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་བདམས་པའི་སློབ་གྲྭ་འདི་འོས་འཚམ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་སྙམ་པའི་སེམས་ཀྱི་དྲི་རྟགས་དེ་རེད། མཚམས་དེ་ནས་ཏག་ཏག་ང་ཚོའི་ཅོག་ཙེ་ལ་ཁ་གཏད་དེ་བུད་མེད་ཅིག་སླེབས་ནས་ངོ་སྤྲོད་གནང༌། ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་ནི། ཁོ་མོ་ནི་གཙོ་འཛིན་པ་ལི་རི(Leary)ཡིན་པ་དང༌། ང་ཚོས་ཁོ་མོ་སུ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་རྟོགས་ཀྱང་ཁོ་མོས་ང་ཚོའི་མིང་མཁྱེན་འདུག   ཉིན་དེ་ནས་བཟུང་ང་ཚོ་ནི་ཨ་རིའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་བྷེ་པཱེ་ཐུ(Bay Path)ཡི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་རྟོགས་བྱུང༌།      

༢: ང་ཚོས་མིག་དཔེ་ཡར་ལྟ་བྱེད་སའི་འགོ་ཁྲིད་བཟང་པོ་ཞིག་དང་དེ་རིང་གུས་མོའི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་གནང་བར་ལི་རི་ལགས་སུ་སྙིང་ཁོངས་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ། ཁྱེད་ཀྱི་ལེགས་ཚིག་གིས་ང་ལ་ཡིད་གུས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་སྟེར་བྱུང༌། ང་ནི་སྔོན་ཆད་ནོར་གཡག་འཚོ་མཁན་གྱི་རྫི་བོ་ཞིག་ཡིན་བས་ཧི་མཱ་ལ་ཡའི་རི་ངོགས་སུ་འཚར་ཞིང་ལོངས། ངའི་ཕ་མ་གཉིས་ཀ་སློབ་གྲྭར་བསྐྱོད་མ་མྱོང༌། དེ་བས། ང་ལ་ཤེས་ཡོན་གྱི་སྣེ་ཞིག་ཡང་རག་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་འཁོར་མ་མྱོང༌། འོན་ཏེ། རླངས་འཁོར་ཉིན་གསུམ་དང་མཁའ་གྲུ་ཆུ་ཚོད་ཉི་ཤུའི་རིང་འགྲུལ་བཞུད་བྱས་པའི་མཐར། ལོ་བཞིའི་གོང་ལ་ང་འདིར་འབྱོར། ང་ལ་དངངས་སྐྲག་སྐྱེས་ལ་སྤྲོ་སེམས་ཡང་འཕེལ། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནས་ཡོང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས། རྒྱལ་ཁབ་གསར་པ་དང་རིག་གཞུང་གསར་པ་ཞིག་ལ་འབྱུང་འགྱུར་གྱི་ལོ་བཞིའི་རིང་ང་ཇི་ལྟར་འཚོ་ཐུབ་པའི་ཐོག་དོགས་འདྲི་ཡང་བྱུང༌། དབྱིན་ཡིག་ནི་ངའི་སྐད་ཡིག་གསུམ་པ་རེད། དེ་བས། “རེ་བ་བཟང་སར་བརྒྱག་དགོས་ལ།   གྲ་སྒྲིག་སྡུག་ས་ནས་བྱེད་དགོས་” ཞེས་རང་གིས་རང་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན།

༣: སྐད་ཆ་གང་བྱུང་བཤད་མཁན་གྱི་བུ་མོ་རྣམས་མཐོང་ཚེ། དེ་དག་ལས་་འགའ་ཞིག་གིས་ང་ལ་ཐུབ་ཚོད་གཏང་ཡོང་སྙམ་པའི་སེམས་ཁྲལ་ཡང་བྱུང༌། འོན་ཀྱང༌། ང་ལ་རྨི་ལམ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད། ང་ལ་སེམས་འདུན་གྱི་ཚོར་རླབས་ཤིག་ཡོད། ང་ལ་དགའ་ཞེན་གྱི་བློ་ཐག་ཅིག་ཡོད། དེ་ནི། ངས་ཕྱིར་ཕ་ཡུལ་བོད་དུ་ཁྱད་པར་བཟོ་ཐུབ་པའི་བྱ་བ་ཞིག་གཉེར་བར། ང་ལ་འགངས་པའི་ཆ་རྐྱེན་བསྒྲུབ་ཕྱིར། ཉེན་ཁ་དང་དཀའ་སྡུག་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། བྷེ་པའེ་ཐུ་སློབ་ཆེན་གྱིས་ངའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོས་མ་ཐག    ངའི་རྨི་ལམ་ལ་གདེང་འཇོག་གནང་བྱུང༌། འདི་ནས་ང་ལ་ཁྲོམ་ར་དང་ཁེ་ལས་རིག་པའི་སློབ་སྦྱོང་གི་གོ་སྐབས་ཐོབ།

༤: ངས་སློབ་ཆེན་ལོ་རིམ་གཉིས་པའི་སྐབས་བོད་ཀྱི་ལག་བཟོ་བ་རྣམས་ནུས་ཤུགས་སྤེལ་བ་དང༌། ཁོང་རྣམས་ལ་ལས་ཀ་བསྐྲུན་པའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་སྟེ་ཚོང་རྟགས་ “མཁྱེན་ལི”ཞེས་པའི་ཚོང་གཉེར་ཁང་ཞིག་སྒོ་འབྱེད་བྱས། མི་སྒེར་པ་ཞིག་ཡིན་ན་རེད། སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་ཡིན་ན་རེད། གལ་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རང་རྐྱ་འཕེར་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན། ཕྱིའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནོན་ཤུགས་མེད་པའི་ཐོག  ནང་གི་རིག་གཞུང་རྒྱུན་འཛིན་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་ཐུབ་པའི་ཡིས་ཆེད་ཡོད། བོད་ནང་དུ་ངའི་གྲོང་སྡེ་ལ་མཚོན་ན། མ་འོངས་མདུན་ལམ་དེ་སོ་སོས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐུབ་དགོས་པ་དེ་ཡིན། དེ་བས། ཤིང་ནགས་གཅོད་གཏུབ་དང་རྔོན་གསོད་པ་སོགས། ཁོར་ཡུག་དང་ཚེ་སྲོག་ལ་གཏོར་བཤིག་ཡོང་བའི་ཡོང་འབབ་བཟོ་བ་ལས། ལག་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་སོགས་ཀྱི་བརྒྱུད་དེ་ང་ཚོས་འཚོ་བ་བརྟན་པོ་བཟོ་ཐུབ། སློབ་ཆེན་ལོ་རིམ་གསུམ་པའི་སྐབས། ཨ་རི་ཝཱ་ཤིན་ཀྲོན་དུ་གཏན་བཞུགས་བྱས་པའི་སཱི་མིག་ཐཱི་སོ་ནཱོན་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ( SmithSonian Institute)། ང་ལ་གླ་ཡོད་གློག་བརྙན་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ཉམས་མྱོང་བསག་སའི་ལས་ཀ་ཞིག་རག དེར་བོད་ཀྱི་ལག་བཟོ་བའི་ཐོན་རྫས་འཛམ་གླིང་གི་ཁྲོམ་རར་འདྲེན་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཀ་བྱས།

༥: སཱི་མིག་ཐཱི་སོ་ནོན་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་རོགས་རམ་འོག ངས་བོད་ཀྱི་ལག་བཟོ་བ་དེ་དག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། ཁོང་ཚོའི་ལག་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་ལ་འཚམ་པའི་འཛམ་གླིང་ཞིག་བསྐྲུན་པར། གློག་བརྙན་གྱི་བརྒྱུད་དུ་ཁོང་ཚོ་ལ་འཛམ་གླིང་ཞིག་དགོས་པའི་དགོས་འདུན་བསྟན་ཡོད། སློན་ཆེན་ལོ་མཐའ་མའམ། བསླབ་པ་རྒན་པའི་ལོ་དེར། ཨ་ཕ་དང་གཅུང་པོ་གཉིས་ཨ་རིར་གདན་འདྲེན་ཞུས་ནས།  ཁོང་གཉིས་ཀྱི་ལྷན་དུ་ཡཱེལ་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་(Yale University) དང༌། ལཱ་ཙེ་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། སཱི་མིག་ཐཱི་སོ་ནོན་སློབ་གཉེར་ཁང་སོགས་སུ། བོད་ལི་སྒྱུ་རྩལ་སྲོལ་རྒྱུན་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་འགྲེམས་སྟོན་དང་གཏམ་བཤད་སྤེལ་བ་ཡིན། དགོང་མོ་དེར། མཐོ་སློབ་འདིའི་སློབ་དཔོན་བཞི་སློབ་གྲྭ་ནས་ནིའུ་ཡོག་( New York)བར། གུས་མོར་རྒྱབ་སྐྱོར་མཚོན་ཆེད་ཕེབས་ཏེ། དགོང་ཟས་མཉམ་དུ་རོལ་རྒྱུ་བྱུང༌།

༦: གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་འདིའི་ནང་དུ། བདག་གི་སློབ་སྦྱོང་གི་བརྒྱུད་རིམ་དུ་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམ་པ་སླེབས་པའི་ཚད་མཐོ་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་གྱི་ཚོར་ཤུགས་འོག    ངའི་ཨ་ཕས་དགའ་སྤྲོའི་མིག་ཆུ་བཏང་བྱུང༌། དེ་རིང་ང་ཅི་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པར་ཁོང་སྤོབས་པ་སྐྱེས། ད་བར། ངས་ཨ་ཕའི་གདོང་ལ་དགའ་སྤྲོ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་མཐོང་བ་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན། རྒྱུན་དུ་ངས། ང་ཆུང་དུས་བོད་ཀྱི་ལག་བཟོ་དང་གཡག་རྫི་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་གོ་ཆོད་མཁན་ཞིག་མིན་པའི་སྒྲུང་བཤད་ནས་གད་མོ་སློང་གི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། ངའི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཕ་ཡུལ་དང་ཉིན་མཚན་གོ་ལྡོག་པའི་རྒྱང་རིང་གི་འཛམ་གླིང་ཞིག་ཏུ་གཏོང་བའི་མོས་མཐུན་བྱས།

༧: ངས་དེ་རིང་ཁྱེད་ལ་བརྗོད་འདོད་པ་ནི། སྔོན་ཆད་ང་ཟོག་རྫི་དང་ལག་བཟོ་ལ་མཁས་པ་ཞིག་མིན་པས།    དེ་རིང་ང་ཧ་ཅང་དགའ་ཡོད། དེ་མིན། དེ་རིང་ང་འདི་ན་མཐོ་རིམ་སློབ་མའི་ལག་འཁྱེར་ལེན་དུ་སླེབས་ཐུབ་མེད་ལ། ངས་དེ་རིང་གི་གཏམ་བཤད་འདིའང་སྤེལ་ཐུབ་མེད། ངའི་ཤེས་ཡོན་གྱི་བརྒྱུད་རིང་དུ་ང་གཅིག་པུ་ཡོང་བཞག་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན། འདི་ནི་མཉམ་རུབ་ཀྱི་བྱ་བ་ཞིག་ལས་བྱུང་ཡོད། དེ་བས། ད་བར་གུས་མོར་རོགས་རམ་དང་མཐུན་འགྱུར་གནང་མཁན། སེམས་ཤུགས་སྤྲོད་མཁན་ཡོངས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་སྙིང་ལ་ཚོར་ཡོད། ད་བར་ང་ལ་བྱ་བ་གང་ཞིག་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཡོད་པ་ནི་ཁྱེད་རྣམ་པའི་བྱམས་སེམས་དང་བརྩེ་བའི་འབྲས་བུ་ལས་བྱུང་པ་ཞིག་ཡིན།

༨: འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཞི་ནི་མིག་རྡེབ་ཐེངས་ཤིག་ལ་ཕྱིན། ང་ཚོ་བྷེ་པཱ་ཐུ་རི་སྐྱེས་ཞི་མི་རྣམས་ནི་སོ་སོའི་སྤྱི་ཚོགས་དང༌། དགའ་ས་བཟང་ས་དག་གི་ཆེད་དུ་འགོ་ཁྲིད་དང་ཞུ་རྩོད་པ་བྱ་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་བཏང་ཡོད། ང་ཚོ་རི་སྐྱེས་ཞི་མི་རྣམས་ནི་གཞན་གྱིས་བཅངས་པའི་རེ་བ་ལས་བརྒལ་དགོས་པ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ཅན་ཞིག་བྱེད་དགོས་པའི་སེམས་འགུལ་སྤེལ་ཡོད། བྷེ་པཱེ་ཐུ་ལ་ང་ཚོ་སེམས་པ་བཟང་པོ་བཟོ་དགོས་པ་དང༌། རང་གཞན་གཉིས་ཀ་ལ་གུ་ཡངས་ཀྱི་བསམ་པ་འཛིན་དགོས་པ་བརྗོད་བྱུང༌། དེ་རིང་འདི་ན། འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཞིའི་རིང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་གྲོགས་པོ་གྲོགས་མོའི་མི་ཚོགས་ཤིག་གིས་བསྐོར་ཡོད། དེ་རིང་ང་ཚོ་འདི་ན་གུས་ཞབས་དང་གདེང་ཚོད་ཀྱིས་ཁེངས་ནས་ལངས་ཡོད། འདི་ནི་རྫོགས་མཚམས་ཤིག་མིན། འདི་འགོ་འཛུགས་ཤིག་ཡིན། མ་འོངས་བར། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཚོ་ནང་ནས་སུ་ཞིག་བོད་དུ་ཕེབས་འདོད་ཡོད་ཚེ། ངས་བྷེ་པེ་ཐུའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་ཁང་མིག་ཞིག་ཉར་ངེས། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༧ ལོའི་བསླབ་པ་མཐར་སོན་པ་རྣམས་ལ་བཀྲིས་བདེ་ལེགས་ཞུ། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་བགྲོད་ལམ་ཁྲོད། སྙིང་སྟོབས་དང༌། ། འཇིགས་བྲལ། གུས་ཞབས་ངང་བསྐྱོད་ཅིག

༩: མཆན།  ཁམས་སྡེ་དགེ་སྨན་ཤོད་ནས་ཡིན་པའི་སྒྱུ་རྩལ་བ་དང་ཁེ་ལས་པ་གྲོགས་མོ་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མས་ཁོ་མོ་ཨ་རིའི་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ནས་བསླབ་པ་མཐར་སོན་གྱི་མཛད་སྒོའི་ཐོག་སྤེལ་བའི་གཏམ་བཤད་ཆ་ཚང༌། གུས་མོས་ཡིག་རྒྱུགས་སྦྱོང་བཞིན་པའི་ཆུ་ཚོད་འགའ་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་ཁོ་མོར་ཆེ་བསྟོད་དང་འཚམས་འདྲི། ཡང་ན་དབྱིན་ཡིག་མི་གོ་མཁན་དག་གི་ཆེད་དུ་བོད་བསྒྱུར་བྱས། ༢༣།༥།༢༠༡༧ ཉིན།

ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ་ལགས་ཀྱིས་གཏོང་འཛིན་གནང་བཞིན་པའི་"མཁྱེན་ལི"ཞེས་པའི་དྲ་རྒྱ་www.khyenle.comལ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་ན་གནས་ཚུལ་རྒྱས་པ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ། དྲ་རྒྱ་འདི་ནི་ཟླ་བ་སྒྲོལ་མ་ལགས་ཀྱིས་ལོ་གཅིག་གི་གོང་བོད་ཀྱི་ལག་བཟོ་ཐོན་རྫས་ཁྲོམ་རར་འདྲེན་ཐབས་ཀྱི་གསར་དུ་སྒོ་ཕྱེས་པའི་སྤྱི་གཉེར་ཁང་གི་དྲ་ཚིགས་རེད་འདུག་པ་བཅས།

བོད་ཀྱི་གླུ་བ་གླུ་མ།

གངས་ལྗོངས་ཀྱི་གླུ་པ་གླུ་མའི་གར་སྟེགས།

འཕྲོད་བསྟེན་ཤེས་བྱ།

ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། གཙང་སྦྲ་འཕྲོད་བསྟེན།

ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང༌།

ཤེས་ཡོན་ནི་མ་འོངས་པའི་མདུན་སྒོ་ཡིན།

རྒྱན་གོས་ཆ་ལུགས།

བོད་མིའི་གནའ་དེང་གོས་ཀྱི་མཚར་ཉམས།

གློག་བརྙན་གསར་པ།

བོད་ཀྱི་གྲགས་ཅན་གློག་བརྙན་ངོ་སྤྲོད།།

བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་སྐད་ཡིག་གསུམ་གྱི་དྲ་འབྲེལ།

རྩོམ་རིག

  • ཡིད་འོང་ལྷ་མཚོ།
  • རིག་འབྱུང་དྲ་བ།
  • མཆོད་མེ་རྩོམ་རིག
  • བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག

སྙན་ངག

  • ན་གཞོན་གསར་པ།
  • གཏེར་མཛོད།
  • བོད་ཀྱི་རིག་མཛོད།

ལོ་རྒྱུས།

  • བཤད་མཛོད།
  • གདོད་མའི་ལོ་རྒྱུས།
  • དྲིས་ལན་དྲ་མཛོད།
  • གསལ་ལེ་རྒྱལ།

ཆོས་འབྱུང་།

  • ཆོས་ལུགས་ལོ་རྒྱུས།
  • ནང་བསྟན།
  • རྡོ་འབུམ་དཔེ་འཕྲིན།

སྐད་ཡིག

  • ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ།
  • ཇོ་མོ་གླང་མ།
  • ཧི་མ་ལ་ཡ
  • སྨོན་ལམ

རིག་གཞུང་།

  • བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་།
  • སློབ་གསོ་དྲ་བ།
  • འབྲུག་དཔེ་མཛོད།

རིག་གནས།

  • རིག་གནས་དྲ་བ།
  • བོད་ཀྱི་རིག་གནས།
  • སེང་རྡོར་དྲ་ཚིགས
  • ཧི་མ་ལ་ཡའི་བོན།

དྲ་རྒྱ་གཞན།

  • གཉན་པོ་གཡུ་རྩེ།
  • རྡོ་འབུམ་དཔེ་ཕྲེང་།
  • ལོ་གསར་རིག་གཞུང་།